Nowe zasady dotyczące szwajcarskiego wywiadu

Rząd proponuje zmiany w prawie dla Szwajcarskiego Wywiadu Federalnego (NDB). Celem jest lepsze wykrywanie i zapobieganie poważnym zagrożeniom. Chodzi o terroryzm, ekstremizm, szpiegostwo, cyberataki i zagrożenia dla infrastruktury.

Minister obrony Martin Pfister przedstawił plan reformy. Komitet bezpieczeństwa w niższej izbie parlamentu (SIK-N) przeanalizował propozycje. Większość komisji zgadza się na zmiany, ale chce jeszcze szerszych uprawnień.

W projekcie są tzw. GEBM — genehmigungspflichtige Beschaffungsmassnahmen. To środki wymagające zgody sądu administracyjnego. Przykłady: kontrola poczty, lokalizacja przez GPS, przeszukania pomieszczeń i wchodzenie do systemów komputerowych. W tekście wyjaśniam to po polsku, żeby było jasne.

Do tej pory GEBM stosowano głównie przy zagrożeniach terrorystycznych. Teraz rząd chce używać ich także przeciwko osobom i organizacjom, które otwarcie odrzucają zasady demokracji i popierają przemoc. Komisja chce też objąć nimi działania wpływowe obcych państw. Chodzi o sytuacje, gdy wpływ z zewnątrz zagraża funkcjonowaniu państwa lub społeczeństwa.

Ważne są też zasady kontroli. Projekt przewiduje, że takie środki muszą dostać zgodę Federalnego Sądu Administracyjnego i akceptację szefa Departamentu Obrony. Szef ma jednak najpierw porozmawiać z ministrem spraw wewnętrznych i ministrem spraw zagranicznych. Komisja chce, żeby konsultacja przy przedłużeniu środków nie była już wymagana.

Komisja proponuje, by dyrektor NDB mógł w pilnych przypadkach bezpośrednio nakazać wejście do zagranicznych systemów komputerowych. Jeśli potem szef departamentu sprzeciwi się temu działaniu, wywiad musi natychmiast usunąć zdobyte dane. To rozwiązanie ma przyspieszyć reakcję na nagłe zagrożenia.

Projekt przewiduje też nowe uprawnienia w obszarze finansów. NDB ma móc zbierać dane od banków i instytucji finansowych, gdy istnieją uzasadnione wskazania o finansowaniu terroryzmu, działań wywiadowczych lub ekstremizmu. Komisja chce powiązać taką możliwość z zasadami ustawy o praniu pieniędzy. To ma dać większą pewność prawną.

Kolejna zmiana dotyczy współpracy kantonów. Obecne przepisy pozwalają na dobrowolne udostępnianie danych między organami kantonalnymi. Komisja chce, by obowiązek udostępniania danych stał się przymusowy w procedurze dostępu. To ma ułatwić wymianę informacji w praktyce.

Sprawa trafi do niższej izby parlamentu w czasie sesji letniej, która odbędzie się w pierwszych trzech tygodniach czerwca. Tam posłowie będą debatować i mogą jeszcze zmienić zapisy. Zmiany dotyczą wielu obszarów prawa i praktyki wywiadowczej, więc ich ostateczny kształt będzie ważny dla bezpieczeństwa i prywatności obywateli.

— Natalia

Źródło: 20min.ch