50 franków opłaty za nieuzasadnione zgłoszenie do izby przyjęć — decyzja Rady Narodowej i możliwe konsekwencje

Rada Narodowa przyjęła propozycję wprowadzenia dodatkowej opłaty w wysokości 50 franków dla osób zgłaszających się do szpitalnego oddziału ratunkowego (SOR) bez uzasadnionego medycznie powodu. Decyzja ta jest wynikiem wieloletniej debaty politycznej nad przeciążeniem oddziałów ratunkowych i sposobami ograniczenia przypadków, które można by obsłużyć poza SOR.

Proponowana regulacja ma charakter ukierunkowany: opłata ma pełnić funkcję „hamującą” i skłaniać pacjentów do zastanowienia się, czy nie można najpierw skonsultować się z lekarzem rodzinnym, apteką lub skorzystać z telemedycyny. Zwolnione od opłaty byłyby następujące grupy: osoby poszkodowane w wypadkach, dzieci, kobiety w ciąży, pacjenci przywiezieni karetką oraz osoby, które przyjdą z pisemnym skierowaniem od lekarza rodzinnego, usługi telemedycznej lub apteki.

Mechanizm prawny przewidziany przez przyjętą przez Radę Narodową ustawę nie narzuca obowiązku pobierania opłaty na poziomie krajowym. Ustawa jedynie udostępnia możliwość wprowadzenia takiej opłaty przez poszczególne kantony. Oznacza to, że po decyzji Rady sprawa trafi do Stanu Rady (Ständerat). Dopiero po ewentualnym przyjęciu przez obie izby parlamentu i wejściu w życie przepisów, każdy kanton będzie mógł indywidualnie zdecydować, czy i jak wdrożyć opłatę.

W toku debaty parlamentarnej pojawiło się kilka istotnych zastrzeżeń proceduralnych i praktycznych. Krytycy zwracali uwagę na sytuacje brzegowe: na przykład co zrobić, gdy osoba nie wie jeszcze, że jest w ciąży, lub gdy ktoś zostanie przywieziony spółką transportu medycznego niezależnie od stanu zdrowia — według obecnego brzmienia propozycji niektóre z takich przypadków mogą zostać objęte opłatą, chyba że istnieje pisemne skierowanie lub spełniony zostanie inny warunek zwolnienia. Również organizacje szpitalne, jak związek H+, wskazały na obawy praktyczne, mówiąc o potencjalnej nieefektywności i zwiększeniu biurokracji.

Tło historyczne: debata o tzw. „opłacie za drobiazgi” trwa od około dekady. W konsultacjach międzykantonalnych większość rządów kantonalnych wypowiedziała się przeciwko obecnej wersji ustawy, mimo to komisja zdrowia Rady Narodowej wnioskowała o jej przyjęcie z bardzo wąską większością. Część parlamentarzystów argumentowała, że bez narzędzi regulacyjnych przeciążenie SOR-ów będzie się utrzymywać, podczas gdy przeciwnicy wskazują na ryzyko odstraszania osób, które faktycznie potrzebują pomocy.

Możliwe scenariusze wdrożenia i konsekwencje praktyczne:

• Kanton nie wprowadza opłaty: brak zmian w dostępie do SOR, utrzymanie obecnego systemu finansowania i trybu przyjmowania pacjentów.
• Kanton wprowadza opłatę z szerokimi zwolnieniami: potencjalne zmniejszenie napływu drobnych przypadków, jednocześnie konieczność jasnego określenia kryteriów zwolnień i procedur weryfikacji, aby uniknąć błędnych obciążeń pacjentów.
• Kanton wprowadza opłatę restrykcyjną: większe oszczędności krótkoterminowe, ale ryzyko, że obawy przed kosztami spowodują opóźnienia w zgłoszeniu się do SOR przez osoby z rzeczywistymi problemami zdrowotnymi, co może prowadzić do poważniejszych skutków klinicznych i wyższych kosztów leczenia.

W praktyce wdrożenie opłaty wymagać będzie rozwiązań administracyjnych: jasnych procedur identyfikacji przypadków objętych zwolnieniami, systemów poboru opłaty oraz mechanizmów odwoławczych dla osób, które uznają, że zostały obciążone niesłusznie. Konieczna będzie też informacja publiczna, aby mieszkańcy rozumieli, kiedy opłata jest należna, a kiedy nie.

Poszczególne kantony, decydując się na wprowadzenie opłaty, będą musiały także rozważyć kwestie równego dostępu do opieki zdrowotnej i ryzyko nierówności: opłata nominalna 50 franków może być barierą dla osób o niższych dochodach. Ustawodawca i administracje kantonalne będą musiały rozważyć mechanizmy złagodzenia takich skutków, jeśli będą one uznane za problem.

Ostateczne efekty wprowadzenia opłaty będą zależały od szczegółowego kształtu przepisów i sposobu ich stosowania przez kantony. Po dalszych etapach legislacyjnych i ewentualnym wejściu w życie przepisów kluczowe będą obserwacje statystyczne: czy rzeczywiście spada liczba nieuzasadnionych zgłoszeń, czy zmienia się struktura pacjentów na SOR, oraz jakie są koszty administracyjne i społeczne tej regulacji.

— Paweł

Źródło: 20min.ch