Szwajcaria: zniesienie Eigenmietwert zatwierdzone, e‑ID przegłosowane minimalną większością

W niedzielnym głosowaniu Szwajcarze podjęli dwie ważne decyzje dotyczące finansów i cyfryzacji państwa. Zniesienie Eigenmietwert zostało poparte przez 57,7% wyborców, zaś wprowadzenie elektronicznego dowodu tożsamości (e‑ID) przeszło bardzo wąską większością — zaledwie 50,4% głosów.

O wynikach na konferencji prasowej informowali odpowiedzialni za obie sprawy członkowie rządu: minister finansów Karin Keller‑Sutter oraz minister sprawiedliwości Beat Jans. Obie decyzje będą teraz podlegać szeregowi kroków wykonawczych i konsultacji.

Beat Jans podkreślił, że ustawa dotycząca e‑ID wejdzie w życie, gdy zakończy się cały proces, co według jego przewidywań nastąpi najpóźniej pod koniec 2026 roku. Dodał jednak, że obecnie w konsultacjach leży jeszcze jedna rozporządzeniowa regulacja (w Vernehmlassung do połowy października) i rząd rozważy ewentualne zmiany w świetle bardzo wąskiego wyniku.

Minister Jans zaprosił też krytyków systemu do dalszego zaangażowania: rząd zamierza kontynuować publiczne konferencje i proces partycypacyjny, aby rozwijać aplikację i zająć się obawami dotyczącymi bezpieczeństwa. E‑ID ma być dobrowolna — zaznaczył Jans — i każdy będzie mógł z niej skorzystać, ale nie będzie do tego zmuszany.

W debacie publicznej pojawiły się już głosy przeciwników, a w trakcie nocnych ustaleń zapowiedziano kwestionowanie wyniku, powołując się na rzekome zaangażowanie państwowego operatora Swisscom w kampanię. Jans potwierdził istnienie dwóch formalnych skarg wyborczych; sprawy te są obecnie w rękach sądów i nie będą przedmiotem dalszych komentarzy politycznych.

Karin Keller‑Sutter odniosła się natomiast do skutków finansowych zniesienia Eigenmietwert. Przyjęcie tej reformy oznacza dla budżetu federalnego mniejsze wpływy — w planowaniu finansów przewidziano już ok. 400 mln CHF strat, ale ostateczna skala ubytku zależeć będzie od poziomu stóp procentowych i sposobu wdrożenia przepisów przez kantony.

Minister finansów zaznaczyła, że jeśli społeczeństwo tak postanowiło, rząd musi to umożliwić: oznacza to konieczność wkomponowania kosztów w budżet, przesunięć i priorytetyzacji wydatków. Keller‑Sutter dodała, że kantony nadal dysponują licznymi subsydiami i że w dalszym ciągu wiele środków publicznych jest przeznaczanych na odpowiednie obszary.

Co do terminu wejścia w życie reformy podatkowej, minister zwróciła uwagę, że najpierw odbędą się konsultacje z konferencją kantonalnych dyrektorów finansów. Reforma najwcześniej może obowiązywać od 2028 roku, wynika z jej słów.

Wyniki głosowania pokazały także wyraźny podział regionalny: zniesienie Eigenmietwert zdobyło poparcie w 19 kantonach i cieszyło się przewagą głosów w niemieckojęzycznej części kraju, natomiast we francuskojęzycznej — zwłaszcza w zachodniej Szwajcarii — propozycja spotkała się z większym oporem. W przypadku e‑ID o zwycięstwie zdecydowało zaledwie około 20 tys. głosów przy łącznej liczbie ponad 2,5 mln oddanych głosów.

Rząd podkreśla, że przed nim jeszcze dużo pracy przy implementacji e‑ID: budowa organizacji wsparcia, prace techniczne nad aplikacją (w tym Swiyu‑Wallet‑App) oraz dalsze testy i konsultacje. Jans ponowił apel do obywateli, by korzystali z publicznie dostępnych wersji testowych i współtworzyli rozwiązanie.

Podsumowując — Szwajcaria weszła w nowy etap reform: jedna zmiana podatkowa została zatwierdzona zdecydowaną większością, druga (cyfrowa) przeszła z trudnością, a rząd deklaruje dalsze prace, dialog z obywatelami i ostrożne podejście do wdrożenia.

Źródło: 20min.ch