Na zjeździe Delegatów w Näfels partia SVP przedstawiła dokument “Wege aus der Krise der Volksschule”, w którym proponuje szereg zmian dotyczących szkolnictwa podstawowego w Szwajcarii. Główne postulaty to obowiązkowy test językowy przed rozpoczęciem szkoły podstawowej, dodatkowy rok w klasie przygotowawczej dla dzieci, które testu nie zaliczą, limit udziału dzieci z obcym językiem domowym w klasie (jako proponowany górny próg wskazano 30%), a także sankcje wobec rodzin, które nie będą angażować się w naukę języka, włącznie z możliwością pozbawienia prawa pobytu.
SVP wskazuje także na konieczność przywrócenia ocen od drugiej klasy we wszystkich kantonach oraz powrotu do systemów porównawczych i testów standaryzowanych. W metodyce nauczania proponuje się większy nacisk na dyktanda, arytmetykę w pamięci oraz zapamiętywanie tekstów, a także na środki dyscyplinarne takie jak zostawanie po lekcjach czy stawianie ucznia na korytarzu. W dokumencie pojawia się również postulat, by tematy związane z ideologiami ekstremistycznymi i niektórymi wątkami dotyczącymi LGBTQ+ nie pojawiały się w programie nauczania, oraz by edukacja seksualna pozostała głównie w gestii rodziców.
W kontekście prawa i kompetencji należy zaznaczyć, że system edukacji w Szwajcarii jest w dużej mierze kompetencją kantonów. Federalny Lehrplan 21 powstał jako efekt współpracy międzykantonalnej (EDK) i pełni rolę ramową; wprowadzenie obowiązkowych rozwiązań na poziomie całego kraju wymagałoby skoordynowanych działań legislacyjnych lub dobrowolnego przyjęcia przez kantony. Z kolei kwestie dotyczące pozbawienia prawa pobytu należą do prawa migracyjnego, które jest kompetencją federalną; łączenie sankcji migracyjnych z nieprzestrzeganiem obowiązku nauki języka przez rodzinę rodzi pytania o zgodność z obowiązującymi przepisami i umowami o prawach człowieka. W praktyce takie propozycje wymagałyby zmian legislacyjnych i przejścia kontroli konstytucyjnej oraz ewentualnych skarg do trybunałów.
Możliwe skutki wdrożenia zaproponowanych rozwiązań są wielowymiarowe. W krótkim terminie wprowadzenie obowiązkowych testów i klas przygotowawczych oznaczałoby dodatkowe obciążenia administracyjne dla szkół i kantonów: potrzebę opracowania testów, zatrudnienia nauczycieli do klas przygotowawczych, finansowania dodatkowych zajęć i monitoringu wyników. Wzrost liczby uczniów wymagających wsparcia może wymagać zwiększenia środków i rekrutacji kadr, co wiąże się z kosztami budżetowymi.
Limity procentowe w klasie (np. 30%) mogą prowadzić do praktycznych problemów organizacyjnych i prawnych: segregacji klasowej, konieczności redystrybucji dzieci między szkołami, a także zaskarżeń o dyskryminację. W dłuższym terminie zmiany w systemie oceniania i metodyce nauczania pociągnęłyby za sobą konieczność aktualizacji szkoleń dla nauczycieli i narzędzi oceny, a także mogłyby wpłynąć na treść i sposób realizacji Lehrplan 21.
Możliwe scenariusze polityczne obejmują: przyjęcie propozycji w kantonach rządzonych przez partie przychylne SVP, co mogłoby skutkować różnicowaniem praktyk edukacyjnych między kantonami; odrzucenie propozycji bądź jej łagodniejsze wdrożenie po negocjacjach z innymi partiami i samorządami szkolnymi; oraz wyzwania prawne nawet po uchwaleniu przepisów, zwłaszcza w zakresie łączenia sankcji migracyjnych z zachowaniami rodzinnymi. Dodatkowo, wprowadzenie systemowych zmian wymaga czasu administracyjnego, budżetowego i konsultacji społecznych.
Ważne jest też spojrzenie administracyjne: kantony, które rozważają takie propozycje, musiałyby ocenić ich wykonalność w kontekście lokalnych zasobów, liczby nauczycieli i istniejącej sieci placówek oraz zapewnić zgodność z prawem federalnym. Równie istotne są implikacje społeczne — zmiany dotknęłyby bezpośrednio uczniów i ich rodziny, a także szkoły jako instytucje integrujące dzieci z różnym pochodzeniem językowym.
Dokument SVP stawia konkretne żądania, ale ich wdrożenie wymagałoby decyzji legislacyjnych, zapewnienia środków i wyjaśnienia kwestii prawnych. Dalsze kroki mogą obejmować debaty w parlamencie kantonalnym i federalnym, ekspertyzy prawne oraz konsultacje z organizacjami szkolnymi i społecznymi.
— Natalia
Źródło: 20min.ch
Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco z informacjami, wiadomościami, polskimi usługami, ofertami pracy i wydarzeniami w Szwajcarii!
