W Neuenhof odrzucono wniosek o obywatelstwo, sprawa wraca

Gmina w Neuenhof odrzuciła wniosek mieszkającej tam od 13 lat Turczynki o szwajcarskie obywatelstwo. Rząd kantonu Aargau uznał jej skargę i odesłał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez gminę. W decyzji skrytykował sposób prowadzenia rozmowy, ocenę języka oraz część zadawanych pytań.

Test zdany, rozmowa zakończyła się odmową

Do rozmowy przed komisją naturalizacyjną doszło w grudniu 2025 roku. Kobieta zdała test obywatelski, choć osiągnęła wynik na granicy zaliczenia. Później odpowiadała na pytania dotyczące Szwajcarii, kantonu Aargau i lokalnego systemu edukacji.

Nie potrafiła wyjaśnić zasady trzech filarów. Na pytanie o zamki w kantonie Aargau podała nazwy rzek, a szkoły powiatowej nie przypisała do systemu edukacji. Gmina uznała te odpowiedzi za wystarczający powód do odrzucenia wniosku.

Najwięcej zastrzeżeń rządu kantonu wywołało pytanie o sport uznawany za typowo szwajcarski. Kobieta odpowiedziała, że chodzi o narciarstwo. Komisja uznała, że na nartach jeździ się także w Austrii, i oczekiwała odpowiedzi „zapasy szwajcarskie”. Rząd kantonu wyjaśnił, że narciarstwo nie jest błędną odpowiedzią.

Jej syn, który również miał zostać obywatelem Szwajcarii, poprawnie odpowiedział na wiele pytań. W przypadku kobiety znaczenie miała także informacja o silnym zaburzeniu lękowym i napadach paniki w sytuacjach egzaminacyjnych. Komisja dowiedziała się o tym dopiero po rozmowie, jednak rząd kantonu uwzględnił ten argument przy rozpatrywaniu skargi.

Gmina miała dokładniej uzasadnić decyzję

Jednym z problemów było ważne zaświadczenie potwierdzające znajomość języka niemieckiego. Rząd kantonu uznał, że skoro kobieta przedstawiła taki dokument, gmina musiała dokładniej wyjaśnić, dlaczego mimo tego uznała jej niemiecki za niewystarczający.

Komisja ponownie sprawdzała również wiedzę o państwie i kantonie. Tymczasem te informacje zostały już ocenione podczas testu obywatelskiego. Zdaniem rządu kantonu gmina nie powinna drugi raz wymagać odpowiedzi w tym samym zakresie.

Krytyka dotyczyła także samej rozmowy. Zamiast wymiany zdań komisja miała przejść przez dużą liczbę pytań z przygotowanego katalogu. Rząd kantonu uznał, że taka forma przypominała odpytywanie, a nie rozmowę pozwalającą ocenić sytuację osoby ubiegającej się o obywatelstwo.

Drugi adres nie przekreśla wniosku

W sprawie pojawił się także temat miejsca zamieszkania. Kobieta mieszkała w Neuenhof w dni robocze, a weekendy i ferie spędzała w innej gminie. Rząd kantonu uznał, że drugi adres może być zgodny z prawem. Dopuszczalny jest również późniejszy wyjazd z Neuenhof, dlatego te okoliczności nie mogły same przesądzić o odmowie.

Gmina odrzuca zarzut prowadzenia wyjątkowo surowej polityki. Burmistrz gminy przekazał, że każdy wniosek jest rozpatrywany osobno, a komisja korzysta z wytycznych i przygotowanych pytań, aby rozmowy przebiegały w uporządkowany i podobny sposób.

W sprawie pytania o narciarstwo gmina nie zajęła stanowiska. Zaakceptowała prawomocną decyzję rządu kantonu i zapowiedziała dostosowanie wewnętrznych działań, jeśli okaże się to potrzebne. Nie podano, jaki będzie kolejny krok wobec wniosku kobiety.

W Neuenhof ta sama sprawa wróci teraz do gminy, ale przy ponownej ocenie trzeba będzie uwzględnić decyzję rządu kantonu. Dotyczy to między innymi ważnego zaświadczenia językowego, wcześniejszego testu obywatelskiego, zdrowotnych powodów blokady podczas rozmowy oraz legalnej sytuacji mieszkaniowej.

Szkoda mi, że rozmowa o obywatelstwie została w tym przypadku sprowadzona do serii odpowiedzi z katalogu. Zaskakuje mnie też uznanie narciarstwa za odpowiedź niewystarczającą tylko dlatego, że ten sport uprawia się również w Austrii. Przy takich pytaniach granica między sprawdzaniem wiedzy a oczekiwaniem jednej konkretnej odpowiedzi robi się bardzo cienka.

- Natalia