Wilhelm Tell – legenda i symbol Szwajcarii

Wilhelm Tell to najsłynniejsza postać szwajcarskich podań – legendarny strzelec z kuszy, który stał się symbolem walki o wolność i sprzeciwu wobec tyranii. Choć jego historyczność jest wątpliwa, mit Tella przez stulecia kształtował tożsamość narodową Szwajcarów.

Legenda o jabłku

Według podania, osadzonego w początkach XIV wieku, okrutny habsburski namiestnik Gessler zawiesił na rynku w Altdorfie swój kapelusz i nakazał, by wszyscy mu się kłaniali. Tell odmówił, za co Gessler skazał go na próbę: musiał z kuszy zestrzelić jabłko z głowy własnego syna. Strzelec trafił bezbłędnie, ale przyznał, że drugą strzałę przygotował dla namiestnika, gdyby zranił dziecko.

Zabójstwo namiestnika i powstanie

Za te słowa Gessler kazał go pojmać, jednak Tell zbiegł i w zasadzce nad Jeziorem Czterech Kantonów zabił tyrana z kuszy. Czyn ten – wedle legendy – stał się iskrą powstania przeciwko Habsburgom i przyczynił się do zawiązania Starej Konfederacji. Tell łączony jest symbolicznie z przysięgą na łące Rütli, mitycznym początkiem Szwajcarii.

Mit a historia

Historycy nie znajdują dowodów na istnienie Wilhelma Tella, a podobne motywy zręcznego strzelca pojawiają się w podaniach innych ludów Europy Północnej. Najstarsze spisane wersje legendy pochodzą z XV–XVI wieku, a więc znacznie później niż rzekome wydarzenia. Tell jest więc raczej postacią-symbolem niż realną osobą.

Tell jako symbol narodowy

Niezależnie od prawdy historycznej Tell stał się bohaterem narodowym. Rozsławił go dramat Friedricha Schillera „Wilhelm Tell" (1804), a później uwertura Rossiniego. Jego postać pojawiała się na monetach, znaczkach i w niezliczonych dziełach. Dla Szwajcarów Tell ucieleśnia umiłowanie wolności, odwagę zwykłego człowieka i opór wobec obcej władzy – wartości leżące u podstaw państwa.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Wilhelm Tell istniał naprawdę?

Najprawdopodobniej nie – historycy uważają go za postać legendarną. Podobne podania o strzelcu zestrzeliwującym jabłko znane są też z innych krajów, a najstarsze zapisy pochodzą z XV–XVI wieku.

Co symbolizuje Wilhelm Tell?

Jest symbolem walki o wolność i oporu wobec tyranii. Dla Szwajcarów ucieleśnia odwagę zwykłego człowieka i niezależność, które legły u podstaw Konfederacji.

Kto rozsławił legendę o Tellu?

Największy rozgłos przyniósł dramat Friedricha Schillera „Wilhelm Tell" z 1804 roku, a także uwertura operowa Gioacchina Rossiniego.

Zobacz też

• Powstanie Konfederacji Szwajcarskiej
• Stara Konfederacja – bitwy i ekspansja
• Historia szwajcarskiej neutralności