Jelita i mózg- dwukierunkowa komunikacja, która wpływa na nasze zdrowie psychiczne.
19 listopada 20262 min czytaniaRedakcja Polacy Szwajcaria

Coraz lepiej rozumiemy, że kondycja psychiczna nie jest oderwana od biologii naszego ciała. To, co jemy, jak śpimy oraz jak regenerujemy układ nerwowy, stanowi nieodłączny fundament dla naszego samopoczucia każdego dnia.
Przez lata traktowaliśmy zdrowie psychiczne i fizyczne jak dwa odrębne obszary. Współczesna nauka pokazuje nam jednak, że są one połączone stałą, dwukierunkową komunikacją, tak zwaną osią jelito–mózg. Głównym szlakiem tej wymiany informacji jest nerw błędny, który przypomina autostradę nieustannie przesyłającą sygnały między naszym układem pokarmowym a centralnym układem nerwowym. To właśnie w jelitach powstaje około 90 procent serotoniny – neuroprzekaźnika kojarzonego ze stabilnym nastrojem, spokojem i poczuciem bezpieczeństwa. Choć serotonina wyprodukowana w brzuchu nie wędruje bezpośrednio do mózgu, to jednak wpływa na niego poprzez zakończenia wspomnianego nerwu błędnego.
Nasza kondycja jelit decyduje również o tym, czy organizm właściwie wykorzysta tryptofan – aminokwas niezbędny do produkcji własnej serotoniny już w samym mózgu. Kiedy w naszych jelitach brakuje równowagi, występuje dysbioza i stan zapalny, układ nerwowy natychmiast odbiera to jako sygnał zagrożenia. W organizmie uruchamia się wtedy mechanizm obronny, który dosłownie kradnie nam tryptofan do walki z tlącym się stanem zapalnym o niskim nasileniu. W efekcie do mózgu dociera go zbyt mało, stąd może brać się nasz gorszy nastrój, brak motywacji czy uciążliwa mgła mózgowa.
Na ten silny związek między metabolizmem, odżywianiem a zdrowiem psychicznym zwraca dziś uwagę coraz więcej klinicystów. Wśród nich jest amerykańska lekarka psychiatrii dr Georgia Ede, która w swojej książce Change Your Diet, Change Your Life szczegółowo opisuje, jak to, co nakładamy na talerz, wpływa na biochemię naszego mózgu, poziom neuroprzekaźników i codzienną stabilność emocjonalną.
Wobec tego warto pamiętać, że jedzenie nie jest tylko źródłem kalorii. To przede wszystkim materiał budulcowy, paliwo dla naszych neuroprzekaźników i pożywka dla mikrobioty jelitowej. W naszych jelitach żyją dziesiątki bilionów mikroorganizmów i kiedy pozostają one w harmonii, chronią barierę jelitową, wspierają odporność i prawidłowe działanie układu nerwowego.
Sytuacja zmienia się na naszą niekorzyść, gdy w codziennym jadłospisie zaczyna dominować żywność wysokoprzetworzona, nadmiar cukrów prostych czy alkohol. Takie środowisko sprzyja zaburzeniu proporcji między bakteriami korzystnymi a tymi, które w nadmiarze wywołują fermentację i podrażniają śluzówkę. Konsekwencją jest cichy wyrzut cytokin zapalnych, czyli tak zwany przewlekły stan zapalny o niskim nasileniu. Choć nie daje on ostrych objawów bólowych, to latami przeciąża układ nerwowy i znacząco zwiększa naszą podatność na lęk oraz obniżenie nastroju. Zatem nasze codzienne, z pozoru błahe wybory żywieniowe mają bezpośrednie przełożenie na to, jak czujemy się we własnej głowie.
O diecie przeciwzapalnej napiszemy więcej w kolejnym artykule. Aby być na bieżąco z naszymi wpisami zapraszamy do śledzenia bloga naszej poradni.
Autor: Jola Dejnaka-Olejnik, dietoterapeuta w Poradni Terapeutycznej ALParysBądź na bieżąco: Szwajcarski Tydzień
Raz w tygodniu najważniejsze wiadomości, wydarzenia i oferty pracy dla Polaków w Szwajcarii. Za darmo, bez spamu.




