Koszty życia obniżają liczbę urodzeń w Szwajcarii

Coraz mniej osób w Szwajcarii decyduje się na dzieci. Tak wyszło w obywatelskim dialogu z czytelnikami 20 Minuten. W tym specjalnym badaniu 1 758 uczestników napisało sami 1 635 pomysłów i oceniali je wzajemnie. Wynik pokazuje, co ludzi najbardziej martwi.

Główny powód to duże koszty życia. Ludzie wskazują na razem rosnące wydatki: mieszkanie, ubezpieczenie zdrowotne, opiekę dla dzieci i zabezpieczenie emerytalne. Wiele osób mówi, że pojedyncze rachunki nie są tragiczne. Problem jest, gdy wszystko się sumuje.

Uczestnicy dialogu proszą m.in. o to, by dzieci były zwolnione z opłat za ubezpieczenie zdrowotne. Inny pomysł to wyższe zasiłki dla dzieci oraz dłuższy urlop macierzyński. W wielu głosach pojawia się żądanie łatwiejszego powrotu do pracy po przerwie i możliwości pracy w niepełnym wymiarze bez utraty praw.

W Szwajcarii system emerytalny ma trzy filary. Pierwszy to AHV — państwowa emerytura. Drugi to Pensionskasse — pracownicze oszczędności. Trzeci to prywatne oszczędności. Uczestnicy dialogu wskazują, że przerwy w pracy dla opieki nad dzieckiem obniżają składki do AHV i Pensionskasse. To może w przyszłości zwiększyć ryzyko niskich emerytur, zwłaszcza wśród kobiet.

Propozycje z dialogu są konkretne. Jednym z pomysłów jest liczenie czasu opieki jako okresu składkowego do AHV i Pensionskasse. Inny pomysł to możliwość dobrowolnych wpłat do drugiego filaru przez osobę, która została w domu. Takie zmiany miałyby chronić dochody i emerytury rodziców.

Ważne jest też elastyczne zatrudnienie. Ludzie chcą możliwości pracy w 60–80 proc. bez utraty szans zawodowych. Chcą też opieki dziennej dostosowanej do różnych godzin pracy, w tym pracy zmianowej. To ma pozwolić rodzicom łączyć pracę i opiekę bez ciągłego stresu.

Dialog pokazał także aspekt społeczny. Uczestnicy mówią, że dzieci są wartością dla społeczeństwa. Finansowe wsparcie to jedno. Ludzie chcą też większego szacunku i lepszego traktowania rodziców. Zmiana postaw społecznych może wpłynąć na decyzję o posiadaniu dzieci.

Scenariusze zmian są różne. Jeśli państwo i pracodawcy wprowadzą ulgi i lepsze zasady pracy, więcej par może zdecydować się na dzieci. Jeśli nic się nie zmieni, liczba urodzeń może pozostać niska. To z kolei przyspieszy starzenie się społeczeństwa i zwiększy presję na system emerytalny i opiekę zdrowotną.

W praktyce dostępne są narzędzia prawne i administracyjne. Zmiana przepisów o składkach, rozbudowa zasiłków rodzinnych lub dofinansowanie opieki mogą być wdrożone przez rząd i kantony. Pracodawcy mogą wprowadzić elastyczne godziny i konta czasu pracy. Każde rozwiązanie wymaga wyliczeń kosztów i jasnych zasad.

Podsumowując, z dialogu jasno wynika, że problem nie jest jeden. To zbiór czynników finansowych, organizacyjnych i społecznych. Ludzie chcą stabilności i pewności, że rodzina nie stanie się ryzykiem finansowym. Od tego zależy, czy więcej osób zdecyduje się na dzieci.

— Natalia

Źródło: 20min.ch