Badanie przeprowadzone przez “Beobachter” pokazuje duże różnice w kosztach życia między szwajcarskimi gminami, jeśli brać pod uwagę trzy główne składowe: czynsz, podatki i składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. W analizie uwzględniono dwie typowe sytuacje: czteroosobowa rodzina z 150 000 CHF rocznego dochodu mieszkająca w 4,5‑pokojowym mieszkaniu oraz osoba samotna z 100 000 CHF dochodu mieszkająca w 2,5‑pokojowym lokalu. Do porównań dodano średnią rynkową czynszu, obliczoną na podstawie rzeczywistych umów najmu (dane Fahrländer Partner Raumentwicklung) oraz obciążenia podatkowego wyliczonego kalkulatorem Federalnej Administracji Podatkowej na rok 2025.
Najtańsze gminy wyszły w analizie w dużej mierze w oddalonych dolinach Gryzonii (Graubünden) — przykładem jest Medel (Lucmagn) w Surselvie, gdzie przykładowa rodzina płaci łącznie nieco ponad 3000 CHF miesięcznie. Niskie czynsze w tych regionach (czasami poniżej 1300 CHF za mieszkanie czteropokojowe) łączą się z umiarkowanym obciążeniem podatkowym i niższymi medianami składek zdrowotnych, co sprawia, że całkowite koszty życia są relatywnie niskie.
Z drugiej strony najwyższe koszty notuje się w gminach nad dolnym Jeziorem Genewskim, jak Commugny (VD), Bellevue (GE) czy Confignon (GE). Tam czynsze przekraczają często 4000 CHF dla mieszkań 4,5‑pokojowych, a przy dodatku wyższych podatków i składek zdrowotnych taka sama rodzina może płacić około 7000 CHF miesięcznie. Takie różnice wpływają bezpośrednio na decyzje o miejscu zamieszkania, dojazdach do pracy i wyborze usług.
Warto przypomnieć, że system podatkowy w Szwajcarii jest zdecentralizowany: kantony i często same gminy mają dużą swobodę w kształtowaniu stawek podatkowych. To tłumaczy przypadki, w których wysokie czynsze są częściowo rekompensowane przez niskie podatki — przykładowo w kantonie Zug (gminy takie jak Steinhausen czy Risch) podatki dla badanej rodziny mogą być ekstremalnie niskie (Steinhausen: ok. 178 CHF miesięcznie), a dzięki temu całkowite obciążenie jest mniejsze niż w niektórych miastach o niższych czynszach, lecz wyższych podatkach.
Różnice nasilają się wraz ze wzrostem dochodów. Przy bardzo wysokich dochodach (np. 500 000 CHF) rozbieżności w obciążeniu podatkowym między gminami potrafią być dramatyczne — przykład: Freienbach (SZ) vs. Trey (VD), gdzie podatek dla tej samej podstawy może wynieść odpowiednio około 80 000 CHF i aż 180 000 CHF rocznie. To ma znaczenie przy planowaniu finansowym, wyborze miejsca zatrudnienia i optymalizacji podatkowej.
Równie istotne są regionalne różnice w składkach zdrowotnych. Badanie używało mediany składki w każdej prämienregion (franchise: dorośli 300 CHF bez ubezpieczenia od wypadków; dzieci: franchise 0 CHF). W praktyce oznacza to, że rodzina bez dopłat płaci rocznie znacznie więcej w niektórych kantonach: przykładowo w południowym Ticino suma składek może przekraczać 18 300 CHF, podczas gdy w kantonie Zug jest to około 10 700 CHF rocznie.
Metodologia badania: czynsze oparte na rzeczywistych umowach zawartych między latem 2024 a jesienią 2025, podatki oszacowane na rok 2025 przy założeniu rozkładu dochodu 70/30 dla pary w rodzinie, bez uwzględnienia podatku kościelnego i majątku. Dla przejrzystości ważne jest zrozumienie, że wyniki dotyczą modelowych przypadków i nie uwzględniają indywidualnych ulg, dodatków mieszkaniowych czy lokalnych programów wsparcia.
Konsekwencje praktyczne tych różnic są wielowymiarowe. Dla rodzin i osób planujących przeprowadzkę oznacza to konieczność liczenia nie tylko czynszu, lecz także podatków i składek zdrowotnych. Dla pracodawców i lokalnych samorządów takie dane wpływają na konkurencyjność regionu, zdolność przyciągania pracowników i presję na rynek mieszkaniowy. Dla polityki publicznej wynikające wnioski mogą naprowadzić na działania dotyczące dopłat, regulacji najmu czy polityki podatkowej na poziomie kantonalnym i gminnym.
Podsumowując: najtańsze miejsca do życia w tej analizie to głównie odizolowane doliny Gryzonii i niektóre gminy kantonu Zug, natomiast najwyższe koszty występują wokół dolnego Jeziora Genewskiego. Różnice wynikają z kombinacji czynszów, stawek podatkowych i regionalnych składek zdrowotnych, a ich skala rośnie wraz z poziomem dochodów.
— Natalia
Źródło: 20min.ch
Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco z informacjami, wiadomościami, polskimi usługami, ofertami pracy i wydarzeniami w Szwajcarii!
