W Szwajcarii mroźna zima może podbić ceny gazu

Europejskie magazyny gazu są wypełnione średnio w 71 procentach, a w Niemczech tylko w około 57 procentach. Szwajcaria nie ma własnych magazynów rezerwowych i zależy od dostaw przez państwa Unii Europejskiej. Eksperci oceniają, że podczas przeciętnie chłodnej zimy Europa powinna przejść sezon grzewczy bez większych problemów, lecz silny mróz może mocno podbić ceny gazu.

Magazyny zaczynają sezon z niższym zapasem

Po zakończeniu zimy 2025/26 zapasy w europejskich magazynach były bardzo niskie. Ich odbudowę utrudniały wysokie koszty zakupu gazu oraz napięcia geopolityczne. Na rynkach, na których ceny ustalają uczestnicy handlu, drogi gaz zmniejszał zachętę do zatłaczania zapasów.

Do początku sezonu grzewczego firmy mogą jeszcze kupować dodatkowe ilości i kierować je do magazynów. Marco Saalfrank z firmy Axpo ocenia jednak, że w pozostałych tygodniach poziom zapasów w Europie wyraźnie już nie wzrośnie. Według jego prognozy przy nadejściu zimy średnie wypełnienie magazynów w Unii Europejskiej wyniesie około 74 procent.

To poziom niższy niż w dwóch poprzednich latach, dlatego rynek będzie bardziej wrażliwy na nagłe zmiany. Znaczenie ma między innymi sytuacja w państwach Zatoki Perskiej, dostępność gazu sprowadzanego drogą morską oraz temperatura w Europie.

Mróz może szybko podnieść ceny

Wznowienie żeglugi przez cieśninę Ormuz mogłoby uspokoić rynek. Odwrotny scenariusz oznacza większe napięcie: dłuższa przerwa w eksporcie z Kataru połączona z bardzo chłodną, mało wietrzną zimą ograniczyłaby dostępność gazu.

Przeciętnie chłodna zima powinna pozwolić Europie przejść przez sezon grzewczy przy obecnych zapasach. Przy temperaturach wyraźnie niższych od normy sytuacja może się znacznie zaostrzyć, a ceny gazu mogą mocno wzrosnąć. Dodatkowym czynnikiem ryzyka byłaby pogoda z małą ilością wiatru.

W przypadku zagrożenia niedoborem gazu władze federalne mogą uruchomić kilka narzędzi. Pierwszym krokiem byłyby apele o oszczędzanie energii. Kolejne możliwości obejmują przełączanie instalacji wykorzystujących dwa paliwa z gazu na olej opałowy, ograniczenia zużycia oraz przydzielanie określonych ilości gazu poszczególnym odbiorcom.

Najpierw ucierpią duzi odbiorcy

Największe obciążenia dotknęłyby tak zwanych odbiorców niechronionych. Chodzi przede wszystkim o przemysł, firmy usługowe, dużych użytkowników energii oraz budynki biurowe. W tych miejscach ograniczenia zużycia mogą przełożyć się na sposób działania przedsiębiorstw i koszty prowadzenia działalności.

Gospodarstwa domowe, szpitale i domy opieki należą do odbiorców chronionych. W razie zagrożenia niedoborem gazu znaczenie miałaby umowa solidarnościowa zawarta przez Szwajcarię z Włochami i Niemcami. Jej zastosowanie ma wspierać dostawy dla najważniejszych odbiorców, w tym mieszkań i placówek zapewniających opiekę.

Jednocześnie Szwajcaria pozostaje zależna od gazu dostarczanego przez państwa Unii Europejskiej. Własny magazyn mógłby zwiększyć liczbę dostępnych rozwiązań w kryzysie, lecz nie usunąłby tej zależności. Firma Gaznat z Lozanny planuje taki projekt, jednak przy jego realizacji trzeba rozstrzygnąć sposób finansowania oraz zasady regulacji.

Bezpieczeństwo dostaw można także poprawiać przez większą różnorodność źródeł energii i ogrzewania. Chodzi o ograniczenie zależności od importowanego gazu oraz innych paliw kopalnych, a także o stworzenie rezerw i możliwości szybkiej zmiany sposobu zaopatrzenia.

Kluczowe jest dla mnie to, że problem ma dwa poziomy: zapasy na najbliższą zimę oraz budowę systemu odpornego na kolejne kryzysy. Za kilka tygodni najwięcej pokażą rzeczywiste zakupy gazu, pogoda i sytuacja na szlakach dostaw. Dopiero te dane pozwolą ocenić, czy prognozowany poziom rezerw wystarczy przy konkretnych warunkach.

- Paweł

Źródło: 20min.ch