Rada Federalna w Szwajcarii potwierdziła w środę swój pośredni kontrpropozycję wobec tzw. Blackout-Initiative, która przewiduje zniesienie obowiązującego zakazu budowy nowych elektrowni jądrowych.
Zakaz, wprowadzony w 2018 roku w ramach referendum dotyczącego Strategii Energetycznej 2050, miał uniemożliwić wznoszenie nowych bloków jądrowych. Teraz rząd federacyjny chce co prawda odrzucić samą inicjatywę obywatelską, ale zaproponował alternatywne rozwiązanie — uchylenie zakazu na poziomie ustawowym, bez zmiany konstytucji.
Inicjatywa „Jederzeit Strom für alle” (Każdy czas — prąd dla wszystkich), zainicjowana przez Energy Club Schweiz w 2022 roku, domaga się gwarancji bezpieczeństwa dostaw energii i dopuszczenia wszystkich technologii uznawanych za przyjazne dla klimatu — w tym energii jądrowej. Rada Federalna sprzeciwia się treści samej inicjatywy, argumentując, że nie ma potrzeby przekazywania dodatkowych kompetencji w tej sprawie rządowi centralnemu, bo odpowiedzialności za bezpieczeństwo dostaw są już rozdzielone między kantony i państwo.
Pomysł zniesienia zakazu znajduje poparcie wśród partii prawicowych — EDU, FDP i SVP — oraz największych firm energetycznych, które w konsultacjach publicznych wyraziły poparcie dla kontrpropozycji. Wśród zwolenników są także spółki takie jak BKW, Alpiq i Axpo. Minister środowiska z ramienia SVP, Albert Rösti, od dawna opowiada się za większym udziałem energii jądrowej.
Przeciwko rozwiązaniu są natomiast Zieloni, GLP, SP, partiia Centrum (Mitte) i EVP. Aline Trede, przewodnicząca klubu Zielonych, zapowiedziała, że jeśli rządowy kontrpropozycja zostanie przyjęta, Zieloni rozważą zorganizowanie referendum, by umożliwić społeczeństwu bezpośrednie wypowiedzenie się w tej sprawie. Krytycy podnoszą, że technologia jądrowa nie jest odnawialna, wiąże się z bardzo wysokimi kosztami, a problem składowania odpadów pozostaje nierozwiązany.
W obozie prawicowym argumenty opierają się głównie na bezpieczeństwie dostaw. Christian Wasserfallen (FDP) podkreśla, że „konieczne jest wykorzystanie wszystkich technologii, także energii jądrowej”, aby zmniejszyć zależność od importu energii i zapewnić stabilne dostawy, zwłaszcza zimą, kiedy samą fotowoltaiką i energetyką wodną trudno pokryć zapotrzebowanie.
Krytycy z organizacji ekologicznych, w tym Greenpeace, oceniają propozycję jako krok wstecz i „sabotowanie” transformacji energetycznej. Również większość kantonów w konsultacjach opowiedziała się przeciwko pośredniemu kontrpropozycji i wezwała do opracowania szerokiej, strategicznej oceny przyszłej polityki energetycznej.
Rada Federalna utrzymuje jednak swoje stanowisko: w przesłanej po konsultacjach wiadomości nie zmieniono projektu. Rząd zaznacza, że samo zniesienie zakazu na poziomie ustawowym nie oznacza automatycznego i natychmiastowego zatwierdzania konkretnych projektów budowy nowych elektrowni — takich wniosków obecnie nie ma. Jednocześnie w zaplanowanej ekspertyzie nad przyszłą polityką energetyczną ma być rozważone również ewentualne wykorzystanie „klimatycznie i powierzchniowo oszczędnych” rozwiązań jądrowych, przy jednoczesnym kontynuowaniu rozwoju odnawialnych źródeł energii.
Źródło: 20min.ch
Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco z informacjami, wiadomościami, polskimi usługami, ofertami pracy i wydarzeniami w Szwajcarii!
