Polacy Szwajcaria
Polacy SzwajcariaNatalia & Paweł
ForumPraca
Zdrowie

Badanie wiąże Czarnobyl ze zgonami niemowląt w Szwajcarii

17 listopada 20263 min czytaniaAutor:

Udostępnij
Badanie wiąże Czarnobyl ze zgonami niemowląt w Szwajcarii

Badanie wskazuje, że w Szwajcarii w latach 1987-2024 zmarło około 2000 niemowląt więcej, niż wcześniej zakładano. Jego autorzy łączą wzrost śmiertelności z opadem radioaktywnym po katastrofie w Czarnobylu. Epidemiolog środowiskowy podważa jednak zastosowaną analizę statystyczną.

Radioaktywny opad dotarł do Szwajcarii po czterech dniach

Reaktor numer 4 w elektrowni atomowej w Czarnobylu eksplodował we wczesnych godzinach 26 kwietnia 1986 roku. Cztery dni później radioaktywna chmura dotarła nad Szwajcarię. Deszcz wypłukał cząstki radioaktywne z powietrza szczególnie w Ticino, we wschodniej Szwajcarii i w Jurze.

Władze zalecały wtedy ostrożność przy spożywaniu świeżych warzyw i mleka. Jednocześnie 120 tysięcy litrów silnie skażonego mleka z Ticino przewieziono do centralnej Szwajcarii. Tam rozcieńczono je nieskażonym mlekiem i wykorzystano do produkcji sera, masła oraz śmietany.

Decyzja ta była problematyczna, ponieważ długo utrzymujący się w środowisku cez-137 trafił także do regionów, które zostały słabiej dotknięte opadem.

Autorzy badania widzą związek ze skażeniem

Badanie przygotowano na zlecenie organizacji zrzeszającej lekarzy zajmujących się odpowiedzialnością społeczną i zapobieganiem wojnom atomowym. Według jego autorów w latach 1987-2024 w Szwajcarii doszło do około 2000 dodatkowych zgonów niemowląt w porównaniu z oczekiwanymi 12 tysiącami przypadków.

Autorzy porównali śmiertelność niemowląt w kantonach silniej i słabiej dotkniętych opadem radioaktywnym. Ich zdaniem im większy był opad w danym kantonie, tym mocniej rosła tam śmiertelność niemowląt po 1986 roku. Taki układ nazywają zależnością dawka-skutek.

Podwyższoną śmiertelność od 1987 roku odnotowano także w sześciu kantonach centralnej Szwajcarii. To właśnie tam trafiło wtedy skażone mleko z Ticino. Autorzy uznają ten wynik za szczególnie ważny dla swojej interpretacji.

Epidemiolog podważa wnioski, autorzy odpowiadają

Epidemiolog środowiskowy ze Szwajcarskiego Instytutu Tropikalnego i Zdrowia Publicznego uważa, że badanie długoterminowych skutków katastrofy jest potrzebne. Krytykuje jednak sposób przeprowadzenia analizy. Według niego przy poprawnych obliczeniach nie widać zależności między wielkością opadu a śmiertelnością niemowląt.

Badacz wskazuje także, że pod koniec lat 80. zmieniały się społeczeństwo oraz medycyna. Tych zmian nie da się całkowicie wykluczyć jako innych przyczyn wzrostu śmiertelności niemowląt.

Autorzy badania odrzucają tę krytykę. Przyznają, że nie można z absolutną pewnością wykluczyć innych przyczyn, ale twierdzą, że sprawdzili 22 alternatywne wyjaśnienia. Ich zdaniem żadne z nich nie tłumaczy wzrostu po katastrofie w Czarnobylu. Dodają, że podobną metodę stosowano także za granicą, gdzie po Czarnobylu i Fukushimie wykazywano więcej martwych urodzeń, wad rozwojowych lub mniej urodzeń.

Spór pojawia się w czasie debaty o przyszłości energetyki atomowej w Szwajcarii. W 2017 roku mieszkańcy poparli strategię energetyczną 2050, która zakłada rozwój odnawialnych źródeł energii i odejście od energii atomowej. Od 2018 roku obowiązuje zakaz budowy nowych elektrowni atomowych.

Inicjatywa ludowa dotycząca zapewnienia dostaw prądu przez cały czas domagała się zniesienia tego zakazu. Parlament przyjął później propozycję, która usuwa zakaz budowy z ustawy. Komitet inicjatywy tymczasowo wycofał swój wniosek, ponieważ parlament spełnił jego główny postulat.

Przeciwko zmianie ustawy zebrano ponad 130 tysięcy podpisów, więc referendum odbędzie się w lutym 2027 roku. Wyniki badania mogą dodatkowo zaostrzyć debatę o przyszłości energetyki atomowej.

Zastanawiam się, czy przy tak różnych ocenach statystycznych da się dziś uczciwie oddzielić skutki Czarnobyla od zmian w medycynie i społeczeństwie. Sama liczba 2000 dodatkowych zgonów brzmi bardzo poważnie, ale jej interpretacja nadal zależy od tego, jak ocenimy metodę badania. Ten spór powinien pozostać częścią debaty przed głosowaniem w 2027 roku.

- Natalia

Bądź na bieżąco: Szwajcarski Tydzień

Raz w tygodniu najważniejsze wiadomości, wydarzenia i oferty pracy dla Polaków w Szwajcarii. Za darmo, bez spamu.

Czy ten artykuł był pomocny?

Komentarze

Zobacz również