Kanton Tessin (Ticino) od dawna należy do biedniejszych rejonów Szwajcarii. Najnowsza analiza publikowana przez zachodnowszwajcarski dziennik „Le Courrier”, oparta na danych Federalnego Urzędu Statystycznego, pokazuje skalę problemu: w 2023 roku odsetek osób zagrożonych ubóstwem w Tessin wyniósł 23,3 proc. — to ponad trzykrotnie więcej niż średnia w częściach niemieckojęzycznych kraju, gdzie wskaźnik wyniósł 7,5 proc.
W praktyce „zagrożenie ubóstwem” oznacza osoby, których dochód rozporządzalny jest poniżej progu określanego standardowo jako 60 proc. mediany dochodów równoważonych gospodarstw domowych. To miara stosowana w analizach porównawczych, która pokazuje, ile osób ma dochody znacząco niższe niż przeciętna. W Tessin wysoki odsetek wynika z kilku trwałych czynników strukturalnych i bieżących zjawisk ekonomicznych.
Historycznie region ten miał słabszą bazę przemysłowo‑gospodarczą niż centralna i północna część kraju. Mniejsza liczba dużych zakładów przemysłowych i centrów biznesowych przełożyła się na słabszy rynek pracy. Dodatkowo geograficzna bliskość Włoch, gdzie poziom płac jest generalnie niższy, wpływa również na lokalne stawki — część sektorów płaci mniej niż w innych kantonach Szwajcarii, co obniża medianę dochodów w Tessin.
Do tego dochodzą ogólnokrajowe wzrosty kosztów stałych: czynsze, energie i inne opłaty rosną, a wynagrodzenia w wielu miejscach nie nadążają. Specyficznym obciążeniem dla wielu rodzin są wysokie składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne: średnie miesięczne premie przekraczają 500 CHF, co jest o około 100 CHF więcej niż średnia krajowa. Wyższe koszty ochrony zdrowia i utrzymania zwiększają presję na budżety domowe, zwłaszcza tych, które już znajdują się blisko progu ubóstwa.
Konsekwencje tego stanu są wielowymiarowe. Organizacje pomocowe w kantonie, takie jak fundacje oferujące posiłki i poradnictwo socjalne, odnotowały wyraźny wzrost popytu — pod koniec 2025 roku liczba osób korzystających z pomocy społecznej i liczba składanych wniosków wzrosły znacząco. W grupach szczególnie narażonych znajdują się samotnie wychowujące matki: przedstawicielka lokalnej organizacji dla rodziców samotnie wychowujących wskazuje, że niemal co trzecia samotna matka w kantonie żyje w warunkach określanych jako „absolutne ubóstwo”. To oznacza realne trudności z opłaceniem czynszu, rachunków i zapewnieniem podstawowych potrzeb dzieci.
Na poziomie administracyjnym istnieją różne mechanizmy łagodzące: świadczenia z pomocy społecznej (Sozialhilfe), dodatki mieszkaniowe, dopłaty do składek ubezpieczenia zdrowotnego oraz programy wsparcia dla osób bezrobotnych i rodzin. W Szwajcarii polityka socjalna jest częściowo zdecentralizowana — to kantony i gminy często decydują o zakresie i wysokości pomocy. Oznacza to, że działania korygujące mogą się od siebie różnić i zależą od lokalnych decyzji budżetowych i priorytetów politycznych.
Możliwe scenariusze rozwoju sytuacji są różne. Przy braku adekwatnych działań wsparcia grupa osób zagrożonych ubóstwem może się powiększyć, co w dłuższym okresie może zwiększyć koszty społeczne (np. większe potrzeby w opiece zdrowotnej, rosnące obciążenie lokalnych organizacji pomocowych, presja na lokale socjalne). Z drugiej strony zwiększone wsparcie — w formie dopłat do składek zdrowotnych, rozszerzenia dodatków mieszkaniowych czy programów aktywizacji zawodowej — może złagodzić skutki i zmniejszyć skalę problemu, ale wymaga to środków budżetowych i decyzji politycznych.
Wnioski dla mieszkańców są konkretne: wysoki odsetek zagrożenia ubóstwem w Tessin oznacza, że znaczna część rodzin i osób samodzielnych może potrzebować wsparcia lub poradnictwa finansowego. Dla decydentów kluczowe będzie monitorowanie zmian dochodów i kosztów życia oraz szybkie dopasowywanie programów socjalnych do rosnących potrzeb. Dla administracji kantonalnej i gminnej oznacza to konieczność planowania wydatków i priorytetyzacji wsparcia tam, gdzie jest ono najbardziej potrzebne.
— Paweł
Źródło: 20min.ch
Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco z informacjami, wiadomościami, polskimi usługami, ofertami pracy i wydarzeniami w Szwajcarii!
