Crans-Montana może mieć do miliarda franków roszczeń

Po tragedii Constellation łączne roszczenia odszkodowawcze mogą wynieść od 780 milionów do miliarda franków. Taką ocenę przedstawił profesor prawa prywatnego w rozmowie z „Sonntagszeitung”. Część tej kwoty może obciążyć gminę Crans-Montana, której zarzuca się poważne zaniedbania przy ochronie przeciwpożarowej i brak kontroli.

Prezydent gminy zapowiedział odkładanie po 5 milionów franków rocznie na przyszłe zobowiązania. Prawnik z Sionu uznał tę sumę za zdecydowanie zbyt małą. Według niego nie wystarczyłaby nawet na odsetki za opóźnienie, które w jego wyliczeniach wynoszą 5 procent.

Trzy scenariusze dla budżetu gminy

Prawnik złożył do Rady Państwa kantonu Valais skargę nadzorczą. Domaga się zbadania finansów gminy oraz częściowego zarządu przymusowego. W takim rozwiązaniu niezależni komisarze zajęliby się finansowym i prawnym rozliczeniem skutków tragedii.

W około 70-stronicowym piśmie przedstawiono trzy możliwe warianty. Najłagodniejszy zakłada roszczenia na poziomie 95 milionów franków. W scenariuszu pośrednim byłoby to 387,5 miliona franków, czyli około pięciu rocznych wpływów z podatków gminy.

Najgorszy wariant sięga niemal miliarda franków. Autor skargi uważa, że nawet najniższa z tych kwot przekroczyłaby możliwości Crans-Montany. Roczne odkładanie 5 milionów franków określił jako sumę całkowicie nieadekwatną do możliwego zobowiązania.

Majątek gminy nie daje szybkiej gotówki

Pod lupą znalazł się także bilans samorządu. Gmina wykazuje majątek o wartości 164,2 miliona franków, lecz większość tej kwoty stanowią aktywa administracyjne, takie jak drogi i szkoły. Tego rodzaju majątku nie można po prostu sprzedać, aby sfinansować odszkodowania.

Nie wiadomo, jaką płynnością finansową faktycznie dysponuje gmina. Wniosek o udostępnienie danych dotyczących jej finansów został odrzucony. Kanton potwierdził otrzymanie pism, a jednocześnie wskazał, że nie odpowiada za długi gmin. W razie potrzeby może jednak udzielić gwarancji albo pomocy finansowej.

Rewident i specjaliści ostrzegają przed skutkami

Organ kontrolujący finanse gminy również zgłosił poważne zastrzeżenia. Jego zdaniem następstwa tragedii mogą podważyć zdolność Crans-Montany do utrzymania równowagi finansowej i regulowania zobowiązań w średnim oraz długim terminie.

Prawnik zajmujący się prawem gmin uznał złożenie skargi za dopuszczalne i wezwał do szybkiego tworzenia rezerw. Ekspert finansowy z ZHAW ocenił rachunki gminy za 2025 rok jako solidne, lecz wskazał, że dodatkowe zadłużenie w wysokości 100 milionów franków byłoby bardzo poważnym wstrząsem.

Przy 200 milionach gmina musiałaby sięgnąć po zdecydowane oszczędności, podwyżki podatków oraz sprzedaż części majątku.

Spodziewam się, że najtrudniejsza będzie nie sama pierwsza rezerwa, lecz ustalenie, kto i w jakiej części poniesie odpowiedzialność finansową. Przy kwotach liczonych w setkach milionów franków nawet solidny budżet może szybko stracić bezpieczeństwo.

- Paweł

Źródło: 20min.ch