Zanim pojawi się słowo...jest oddech.

Oddech jest z nami od pierwszej chwili życia. Tak naturalny, że na co dzień właściwie go nie zauważamy. A przecież to właśnie na jego fundamencie powstaje głos, a później słowo.

W logopedii oddech ma szczególne znaczenie. Mówimy na wydechu  to strumień wydychanego powietrza wprawia w drgania fałdy głosowe i pozwala tworzyć głos. Dlatego swobodna mowa wymaga dobrej współpracy oddechu, fonacji i artykulacji.

Przepona – cichy bohater naszego oddechu

Jednym z najważniejszych mięśni uczestniczących w oddychaniu jest przepona. Pracuje bez przerwy, choć najczęściej zupełnie o niej nie myślimy. Podczas wdechu obniża się, tworząc przestrzeń dla rozszerzających się płuc, a podczas wydechu rozluźnia się i unosi.

Kiedy oddychamy swobodnie, nie potrzebujemy mocno unosić ramion ani napinać szyi. Oddech może być spokojny, naturalny i dostosowany do tego, co chcemy powiedzieć.

Prawidłowy tor oddechowy

Prawidłowy tor oddechowy, czyli oddychanie przez nos, odgrywa kluczową rolę w harmonijnym rozwoju dziecka. Nos nie tylko oczyszcza, ogrzewa i nawilża wdychane powietrze, ale również wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego oraz odpornościowego.

 Z punktu widzenia logopedy oddychanie przez nos ma istotny wpływ na rozwój narządów mowy, właściwe napięcie mięśni twarzy oraz prawidłowe ułożenie języka w jamie ustnej. Długotrwałe oddychanie przez usta może prowadzić do nieprawidłowości w budowie zgryzu, wad wymowy oraz trudności z połykaniem. 

Warto zwracać uwagę na to, czy dziecko nie oddycha przez usta podczas zabawy, snu lub odpoczynku

Oddech, napięcie i nerw błędny

Oddech ma jeszcze jedną niezwykłą właściwość,  jest pomostem między tym, co dzieje się w naszym ciele, a naszym układem nerwowym.

Kiedy pojawia się stres, oddech często przyspiesza i staje się płytszy, a ciało reaguje napięciem. Spokojne oddychanie może natomiast wspierać działanie przywspółczulnej części autonomicznego układu nerwowego, z którą związany jest nerw błędny. Pomaga to organizmowi przechodzić ze stanu pobudzenia w stronę większego spokoju i regulacji.

Ma to znaczenie również dla płynności mowy. Im większe napięcie i presja związana z mówieniem, tym trudniej o swobodę komunikacji. Oddech nie jest sposobem na „pozbycie się” jąkania czy niepłynności. Może jednak stać się jednym z elementów wspierających regulację napięcia, poczucie bezpieczeństwa i zwiększy komfort podczas mówienia.

Dlatego w logopedii trzeba spojrzeć szerzej niż tylko na język, wargi czy prawidłową realizację głosek. 

Jeśli niepokoi Cię coś w mowie Twojego dziecka, lub mowa wciąż nie nadchodzi zapraszamy na konsultację logopedyczną.

Autor: Natalia Osieleniec- logopeda, terapeuta integracji sensorycznej w Poradni Terapeutycznej ALParys

Zapraszamy! https://www.poradniaterapeutyczna.ch