Nowy szwajcarski raport o edukacji: cele częściowo nieosiągnięte

W poniedziałek opublikowano piąty szwajcarski raport o stanie edukacji. Dokument przedstawili Prezydent Konfederacji Guy Parmelin oraz przewodniczący Konferencji Kantonów ds. Oświaty (EDK), Christophe Darbellay. Raport pokazuje zarówno obszary, gdzie cele zostały osiągnięte, jak i te, które wciąż wymagają działań systemowych.

Jednym z wyznaczonych celów było osiągnięcie poziomu, w którym 95 procent wszystkich 25-latków posiada wykształcenie na poziomie Sekundarstufe II — to znaczy ukończoną naukę zawodową (apprenticeship), maturę gimnazjalną (gymnasium) lub szkołę średnią zawodową (Fachmittelschule). Według raportu, wskaźnik ten w 2022 roku wyniósł 90,1 procent i jest niższy niż w 2016 roku, kiedy wynosił 91,5 procent. Pokazuje to, że udział osób z kwalifikacjami na tym poziomie od 2016 r. nie wzrósł, a wręcz nieznacznie się obniżył.

Raport wskazuje również na sytuację w szkolnictwie wyższym. Zapewniony jest dostęp do uczelni bez egzaminu dla posiadaczy gymnasialnej matury — cel ten został wzięty pod uwagę przy całkowitej rewizji prawnych podstaw dotyczących matury gimnazjalnej (Totalrevision der Rechtsgrundlagen zur gymnasialen Maturität). Rewizja ma na celu ustalenie krajowych standardów jakości i wyrównanie wymagań między kantonami.

W zakresie ukończenia studiów akademickich raport zwraca uwagę na odsetek osób, które nie uzyskują tytułu licencjata w ciągu ośmiu lat od rozpoczęcia studiów. Dane pokazują, że około 24 procent początkujących studentów nie ma stopnia Bachelor na uniwersytecie osiem lat po starcie. Jednak w tej statystyce uwzględnione są osoby, które zmieniły typ uczelni i ostatecznie zdobyły dyplom na innej instytucji. Po odliczeniu tych przypadków, około 15 procent studentów nie uzyskuje żadnego dyplomu na uniwersytecie, pedagogicznej uczelni wyższej ani uczelni kształcenia praktycznego (Fachhochschule).

Struktura odpowiedzialności za szkolnictwo w Szwajcarii jest rozproszona między kantony i instytucje federalne. Cele edukacyjne formułowane są często w porozumieniu między rządem federalnym a kantonalnymi władzami oświatowymi. W praktyce oznacza to, że wdrożenie korekt wymaga współpracy i uzgodnień na wielu poziomach administracji: legislacyjnym, finansowym i wykonawczym.

Możliwe scenariusze działań po opublikowaniu raportu obejmują: analizę przyczyn spadku odsetka osób z ukończoną Sekundarstufe II, rozważenie nowych lub zmodyfikowanych celów polityki edukacyjnej, wdrożenie programów wsparcia dla uczniów w przejściu między etapami edukacji oraz działania na rzecz zmniejszenia liczby porzuceń studiów. Instytucjonalne narzędzia to m.in. korekty regulacji dotyczących egzaminów, finansowanie programów doradztwa zawodowego i projekty pilotażowe w wybranych kantonach.

W kontekście prawa warto podkreślić, że wspomniana rewizja zasad dotyczących matury to zmiana na poziomie legislacyjnym, która ma zapewnić porównywalność i jakość świadectw. Takie zmiany mogą wymagać dostosowań programowych w szkołach, przeszkolenia nauczycieli oraz ustalenia jednolitych procedur oceny, co z kolei pociąga za sobą koszty i potrzebę harmonizacji między kantonami.

Konsekwencje dla rynku pracy i systemu edukacyjnego będą zależeć od przyjętych rozwiązań. Niski wskaźnik osób z kwalifikacjami Sekundarstufe II może oznaczać przyszłe braki kadrowe w zawodach wymagających wykształcenia zawodowego. Z kolei stosunkowo wysoki odsetek rezygnacji ze studiów wskazuje na potrzebę lepszego dopasowania oferty szkolnictwa wyższego do zainteresowań i przygotowania uczniów oraz na znaczenie doradztwa zawodowego i wsparcia finansowego dla studentów.

Na podstawie raportu władze zapowiedziały analizę, która ma ustalić, czy potrzebne są nowe działania lub zmiana celów polityki edukacyjnej. Proces decyzyjny zwykle obejmuje konsultacje między kantonami, ekspertami i przedstawicielami środowisk edukacyjnych. Terminy ewentualnych zmian legislacyjnych i wdrożeniowych będą zależeć od wyników tych analiz i porozumień między stronami.

— Natalia

Źródło: 20min.ch