Spór o zgodę kantonów może pogrzebać umowy Szwajcarii z UE

Rada Kantonów stosunkiem głosów 23 do 17 opowiedziała się za tym, aby nowe umowy Szwajcarii z Unią Europejską wymagały podwójnej zgody. Oprócz większości obywateli potrzebna byłaby także większość kantonów. Spór może doprowadzić do upadku całego pakietu już w parlamencie, jeszcze przed głosowaniem mieszkańców.

Debata w Radzie Kantonów trwała około 23 godzin. Pokazała, że zwolennicy i przeciwnicy nowych umów pozostają mocno podzieleni. Największe różnice dotyczą właśnie tego, jaką drogą pakiet powinien zostać zaakceptowany.

Rada Narodowa zajmie się sprawą zimą

Teraz tę samą sprawę rozpatrzy Rada Narodowa. Jej układ sił może wyglądać inaczej niż w izbie wyższej parlamentu. Jeżeli Rada Narodowa uzna, że zgoda większości kantonów nie jest potrzebna, między obiema izbami powstanie rozbieżność.

W takiej sytuacji sprawa wróci do Rady Kantonów. Jeżeli izba wyższa pozostanie przy swoim stanowisku, dokument ponownie trafi do Rady Narodowej. Każda z izb może odbyć w tej sprawie maksymalnie trzy takie rundy. Łącznie daje to sześć rund poświęconych usunięciu różnicy.

26 parlamentarzystów spróbuje znaleźć kompromis

Gdyby po sześciu naradach stanowiska nadal się różniły, do pracy przystąpi konferencja porozumiewawcza. Tworzy ją 26 osób, po 13 z właściwych komisji obu izb. W tym przypadku byliby to członkowie komisji zajmujących się polityką zagraniczną w Radzie Narodowej i Radzie Kantonów.

Ich zadaniem byłoby przygotowanie kompromisu, który usunąłby pozostałą różnicę. W tej sprawie znalezienie takiego rozwiązania może być trudne, bo spór dotyczy odpowiedzi typu tak albo nie: czy umowy z Unią Europejską mają podlegać zgodzie większości kantonów.

Po zakończeniu prac konferencja przedstawi obu izbom propozycję porozumienia. Do przyjęcia potrzebna byłaby zgoda zarówno Rady Narodowej, jak i Rady Kantonów. Odrzucenie wniosku przez jedną izbę oznaczałoby, że cały projekt nie doszedłby do skutku, a sprawa zostałaby wykreślona z listy rozpatrywanych punktów.

Umowy mogą upaść przed głosowaniem obywateli

Przykładowo, konferencja mogłaby zaproponować, aby pakiet nie wymagał większości kantonów. Jeżeli Rada Kantonów odrzuciłaby taki kompromis, cały projekt nie doszedłby do skutku. Taki sam skutek nastąpiłby po odrzuceniu wniosku przez Radę Narodową.

Oznacza to, że spór o sposób głosowania może zakończyć się odrzuceniem całego pakietu umów jeszcze w parlamencie. W takim wariancie mieszkańcy nie dostaliby możliwości wypowiedzenia się przy urnach nad obecną wersją porozumienia.

Los dalszych działań po parlamentarnym odrzuceniu umów pozostaje niejasny. Kancelaria Federalna odmówiła komentarza w sprawie takiego scenariusza. Według informacji z kręgów administracji prawdopodobnym krokiem byłaby szybka podróż ministra spraw zagranicznych do Brukseli.

Powrót sprawy do parlamentu wymagałby przygotowania nowej propozycji. Mógłby ją przedstawić rząd federalny albo parlamentarzyści w ramach inicjatywy parlamentarnej. Nowa wersja musiałaby jednak różnić się od tej odrzuconej. Ponowne skierowanie dokładnie tego samego pakietu do izb oznaczałoby próbę zmiany decyzji podjętej wcześniej.

Stawiam na to, że największą niewiadomą pozostanie nie samo głosowanie, lecz droga do niego. Za kilka tygodni sprawdzę, czy Rada Narodowa złagodzi spór, czy skieruje pakiet do kolejnych rund między izbami.

- Paweł

Źródło: 20min.ch