Streszczenie
W najnowszej, drugiej fali badania przeprowadzonego przez instytut Leewa dla 20 Minuten i Tamedia poparcie dla pomysłu na wprowadzenie indywidualnego opodatkowania (Individualbesteuerung) spadło z około 65% do 53%. Głosowanie zaplanowano na 8 marca. Zmiana poparcia jest szczególnie widoczna wśród wyborców partii Die Mitte oraz SVP; spadek występuje także wśród członków FDP, która zainicjowała projekt.
Tło prawne i historyczne
Koncepcja Individualbesteuerung zakłada, że małżonkowie będą składać oddzielne deklaracje podatkowe. Celem tego rozwiązania jest zniesienie tzw. „kary małżeńskiej” (Heiratsstrafe) — problemu rozpoznanego jako niezgodny z prawem przez Sąd Federalny ponad 40 lat temu. Inicjatywa bazuje na obywatelskim projekcie politycznym zainicjowanym przez FDP i wymaga zmian w systemie federalnym oraz dostosowań na poziomie kantonów, które mają szerokie uprawnienia w zakresie podatków.
Wyniki sondażu — liczby
Główne obserwacje badania Leewa: obecne poparcie dla Individualbesteuerung to 53% (spadek z 65%). W bazie FDP poparcie zmniejszyło się z 65% do 55%. Wśród wyborców Die Mitte i SVP poparcie spadło z ponad 60% do nieco ponad 40%. Młodsi wyborcy (do 49. roku życia) oraz gospodarstwa domowe o dochodzie powyżej 10’000 CHF miesięcznie wykazują poparcie powyżej progu 50%. Wśród osób powyżej 50. roku życia, które tradycyjnie częściej chodzą do urn, poparcie wynosi dokładnie 50% (błąd próbkowania ~2%).
Inne inicjatywy w zestawieniu
W tym samym badaniu zbadano także kilka innych propozycji: inicjatywa dotycząca klimatycznego funduszu federalnego (propozycja SP i Zielonych) otrzymała zaledwie 28% poparcia, co odpowiada mniej więcej obecnemu poparciu tych partii w wyborach. Inicjatywa dotycząca zabezpieczenia gotówki (Bargeld) uzyskała 53% poparcia, a jej kontrprojekt 65%. Gdyby obie propozycje przeszły, w pytaniu pomocniczym 58% badanych wybrałoby kontrprojekt, a 37% inicjatywę; jedynie wyborcy SVP wolą w tej sytuacji inicjatywę.
Konsekwencje prawne i administracyjne
Wprowadzenie indywidualnego opodatkowania oznacza zmiany proceduralne: każdy małżonek składałby oddzielną deklarację, co wymagałoby modyfikacji systemów administracyjnych i nowelizacji prawa federalnego oraz kantonalnego. W praktyce może to oznaczać: nowe formularze, zmiany w mechanizmach rozliczeń między kantonami a gminami oraz konieczność jasnych reguł przejściowych. Skutki fiskalne dla budżetu federalnego i kantonalnego będą zależeć od szczegółowych reguł obliczeń i ulg; wpływ na dochody państwa może być zróżnicowany i wymagać ocen aktuarialnych.
Skutki dla gospodarstw domowych
Zmiana sposobu opodatkowania może zmienić wysokość zobowiązań podatkowych w zależności od struktury dochodów w parze. W parach, gdzie oboje partnerzy zarabiają podobnie, zniesienie wspólnego opodatkowania może obniżyć obciążenia wynikające z progresji podatkowej. Dla rodzin z jednym głównym żywicielem efekt może być mniej korzystny lub neutralny w zależności od obecnych ulg i progów podatkowych. Konkretne efekty będą różnić się między kantonami, ponieważ część podatkowa jest regulowana na poziomie kantonalnym.
Scenariusze przed głosowaniem
Przy obecnym rozkładzie poparcia rezultat może zależeć od dwóch czynników: czy obóz „tak” przekona niezdecydowanych i w szczególności wyborców powyżej 50. roku życia, albo czy uda się zmobilizować młodszych wyborców do udziału w głosowaniu. Intensywne kampanie informacyjne po obu stronach mogą jeszcze przesunąć wynik w ciągu najbliższych dni.
Co dalej
Jeżeli większość opowie się za Individualbesteuerung, konieczna będzie szczegółowa legislacja przejściowa określająca terminy, obowiązki administracyjne i ewentualne korekty kantonalne. Jeśli propozycja zostanie odrzucona, system pozostanie bez zmian, a tematy związane z „karą małżeńską” mogą być podejmowane ponownie w innej formie. Równocześnie inne inicjatywy (klimat, gotówka) będą konkurować o uwagę wyborców przy tej samej turze głosowań.
Źródła danych
Dane odwołują się do drugiej fali badania opinii przeprowadzonej przez instytut Leewa dla 20 Minuten i Tamedia. Szczegóły techniczne badań (wielkość próby, margines błędu ogólny) udostępnia organizator badania.
Terminy
Głosowanie zaplanowano na 8 marca. W ciągu kilkunastu dni poprzedzających głosowanie kampanie poszczególnych partii i inicjatorów mogą jeszcze wpłynąć na wynik końcowy.
Podsumowanie
Sondaże pokazują spadek poparcia dla Individualbesteuerung, ale wynik głosowania może zależeć od mobilizacji różnych grup wyborców i działań kampanii. Konsekwencje prawne i administracyjne są realne i będą wymagały precyzyjnych przepisów wykonawczych w przypadku przyjęcia zmiany.
— Natalia
Źródło: 20min.ch
Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco z informacjami, wiadomościami, polskimi usługami, ofertami pracy i wydarzeniami w Szwajcarii!
