Sąd federalny w Szwajcarii odrzucił wniosek sędziego

Sąd federalny odrzucił wniosek jednego ze swoich sędziów o wyłączenie innego sędziego od spraw dotyczących jego osoby. Wniosek uznano za oczywiście bezzasadny. Ostateczny podział kosztów tego sporu zostanie ustalony dopiero po zakończeniu postępowania.

Sprawa jest częścią większego konfliktu w sądzie federalnym. Wiosną ujawniono związek dwojga sędziów tego sądu. Szwajcarskie prawo zabrania, aby dwoje jego członków pozostawało w stałym związku życiowym. W tle pojawiło się więc pytanie, czy w takich warunkach można zachować niezależność i bezstronność sądu.

Z powodu tej sprawy wybory sędziów sądu federalnego zostały zapobiegawczo przesunięte na grudzień. W lipcu poufny raport ekspertów trafił do komisji kontroli działalności oraz komisji sądowej Zgromadzenia Federalnego.

Pięciu sędziów wyłączyło się ze spraw

Obecnie przed sądem federalnym czeka kilka wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw. Dotyczą one między innymi znanej bokserki skazanej za zabójstwo oraz właściciela luksusowego hotelu w sprawie uchylania się od zapłaty podatku od wartości dodanej.

Pierwsza decyzja dotyczyła nielegalnego wyścigu samochodowego. Sąd nie rozpatrzył wniosku, ponieważ został złożony po terminie. Sam wynik sprawy miał jednak mniejsze znaczenie niż opis wewnętrznego konfliktu między sędziami.

Zwykle wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy bada ten sam wydział, który wydał pierwszy wyrok. W tym przypadku cała druga izba karna, czyli pięciu sędziów, wyłączyła się od rozpoznawania wniosków. Prezes sądu federalnego musiał więc wyznaczyć sędziów, którzy zajmą się sprawą.

Zdecydował, że wszystkie takie sprawy trafią do drugiej izby cywilnej. Także tam jeden z sędziów wyłączył się od udziału. Sama zmiana przydziału nie przyniosła więc spokoju.

Spór zaczął się od rozmowy w gabinecie

6 października przewodniczący nowej izby rozpoczął wewnętrzną wymianę opinii na temat spraw. Poinformował, że dwoje sędziów pozostających w związku nie może w niej uczestniczyć.

Tego samego dnia drugi z sędziów udał się do gabinetu przewodniczącego. Rozmowa dotyczyła innego postępowania, w którym jego partnerka orzekała jako sędzia jednoosobowa. Przewodniczący nie zgodził się na dalszą dyskusję i zakończył spotkanie.

Po tym zdarzeniu obie strony skierowały pisma do komisji administracyjnej sądu. Następnego dnia sędzia, który przyszedł do gabinetu, zażądał wyłączenia przewodniczącego ze spraw dotyczących jego osoby.

Prawo przewiduje wyłączenie sędziego między innymi wtedy, gdy łączy go ze stroną szczególna przyjaźń albo osobista wrogość. Samo przekonanie strony o braku bezstronności nie wystarcza. Nieufność musi mieć obiektywne uzasadnienie, czyli wynikać z faktów, które mogą podważyć bezstronność także w ocenie osoby z zewnątrz.

Wnioskodawca zarzucił przewodniczącemu, że stracił kontrolę nad sytuacją, naruszył zasady wewnętrznego rozwiązywania sporów i nie potrafi spokojnie zajmować się postępowaniami, które go dotyczą.

Trzech sędziów rozpatrujących ten wniosek uznało jednak, że zarzuty nie pokazują nawet w przybliżeniu, dlaczego przewodniczący miałby być stronniczy. W decyzji podkreślono, że sędzia będący stroną postępowania nie powinien przychodzić do przewodniczącego właściwej izby, aby rozmawiać o sprawie powiązanej z wewnętrzną wymianą opinii.

Z tego powodu wniosek o wyłączenie został uznany za oczywiście bezzasadny.

O podziale kosztów sąd zdecyduje później

W decyzji znalazło się także zdanie, że koszty postępowania pośredniego zostaną zasadniczo doliczone do kosztów głównej sprawy. Może to oznaczać, że osoba, która wszczęła ten spór, poniesie jego finansowe skutki, ale sąd nie przesądził jeszcze, jak dokładnie rozdzieli koszty.

Sąd federalny poinformował, że o podziale kosztów zdecyduje dopiero na końcu postępowania. Zwykle koszty sądowe ponosi strona, która przegrywa. W uzasadnionych okolicznościach sąd może jednak rozdzielić je inaczej albo zrezygnować z ich pobierania.

Nie widzę powodu, by traktować ten spór jako zwykłą formalność między sędziami. Najbardziej niejasne pozostają granice między osobistym konfliktem a decyzjami dotyczącymi pracy całego sądu, dlatego dalsze rozstrzygnięcia będą ważniejsze niż sam spór o koszty.

- Paweł

Źródło: 20min.ch