Rok 2026 w Szwajcarii: e‑ID, cyfrowa rejestracja pojazdów, 13. emerytura i nowe prawo karne

Nowy rok przyniesie w Szwajcarii szereg istotnych zmian w prawie i administracji — od cyfryzacji rejestracji pojazdów, przez zmiany w systemie ochrony zdrowia, aż po nowe regulacje karne. Poniżej przedstawiamy najważniejsze punkty, które wejdą w życie w 2026 roku.

Od 1 stycznia 2026 system rejestracji samochodów stanie się znacznie bardziej zdigitalizowany. Elektroniczne świadectwa zgodności (eCoC) będą pobierane bezpośrednio z europejskich baz danych, a dane pojazdów trafią do centralnego Informacyjnego Systemu Rejestracji Pojazdów (Informationssystem Verkehrszulassung). Dzięki temu organy państwowe oraz branża motoryzacyjna będą miały szybki dostęp do informacji online, informuje Federalny Urząd ds. Transportu (Astra).

Nowością jest też powiązanie wydawania dowodów rejestracyjnych i tablic z rozliczeniem sankcji za emisję CO₂ — dokumenty będą wydawane wyłącznie po uregulowaniu ewentualnych należności lub gdy pojazd zostanie przypisany do floty nowych aut. Na autostradach dopuszczone będą systemy przejmujące czasowo kontrolę nad prowadzeniem, jednak kierowcy muszą pozostać gotowi do przejęcia sterów; jak dotąd żadne takie rozwiązanie nie zostało jeszcze zatwierdzone. W wyznaczonych i odpowiednio oznaczonych garażach możliwe będzie automatyczne parkowanie bez obecności kierującego.

Od 1 lipca 2026 pojazdy i zestawy pojazdów o masie powyżej 2,5 tony, które wykonują przewozy transgraniczne i jeżdżą przez więcej niż połowę czasu pracy, będą podlegać Nowym Przepisom o Czasie Pracy i Odpoczynku (ARV 1). Przepisy te nie będą miały wpływu na przewozy krajowe; celem jest zwiększenie bezpieczeństwa ruchu i poprawa warunków pracy kierowców.

W obszarze ochrony zdrowia przeciętne składki obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego wzrosną w 2026 roku o około 4,4% — do średnio około 393 franków miesięcznie. Różnice między kantonami będą znaczące: w Ticino wzrost może przekroczyć 7%, podczas gdy w Zugu średnia składka spadnie dzięki lokalnym dopłatom. Federalne Biuro ds. Zdrowia (BAG) poinformowało również, że wybrane szczepienia standardowe, m.in. przeciwko dyfterytowi, tężcowi i meningokokom, będą zwolnione z udziału w kosztach (franchise).

W systemie emerytalnym zapowiedziano wypłatę 13. renty AHV — pierwsza dodatkowa wypłata ma trafić do świadczeniobiorców w grudniu 2026 roku. Federalna kasa kompensacyjna (EAK) zaznacza jednak, że szczegóły dotyczące procedury i mechanizmu wypłaty nie są jeszcze doprecyzowane.

Zmiany dotkną też oszczędności: osoby, które w pewnych latach nie wpłaciły pełnych składek na dobrowolną III filarę (Säule 3a), będą miały możliwość dokonywania zakupów uzupełniających. Pierwsze retroaktywne wpłaty za rok 2025 będzie można dokonać w rozliczeniu podatkowym za 2026 rok.

Prawo karne również się zaostrza: od 1 stycznia 2026 stalking (nachodzenie) zostanie w Szwajcarii uznane za odrębny czyn zabroniony. Sprawca może otrzymać karę do trzech lat pozbawienia wolności lub grzywnę; ściganie będzie możliwe na wniosek pokrzywdzonego. Ustawodawcy wskazują, że celem zmian jest wzmocnienie ochrony osobistej i wsparcie ofiar, które często doświadczają długofalowych konsekwencji psychicznych i społecznych.

Również z początkiem roku zacznie obowiązywać federalna ustawa regulująca przekazywanie danych pasażerów linii lotniczych — dotyczy ona wymiany informacji przez krajowe i zagraniczne linie do centralnego organu ds. analizy danych pasażerów w celu zapobiegania terroryzmowi i poważnym przestępstwom.

W planach jest też wprowadzenie dobrowolnej e‑ID z chipem jeszcze w 2026 roku, która ma poprawić ochronę danych i ułatwić e‑usługi administracyjne — np. zamówienie elektronicznego prawa jazdy czy weryfikację wieku przy zakupie produktów z ograniczeniami. Projekt napotyka jednak na problem finansowania: Ministerstwo Sprawiedliwości wnioskowało o niemal 2 mln franków na rozwój IT, ale parlament odrzucił te środki.

Inne decyzje: obowiązek służby w ochronie cywilnej zostanie wydłużony do 40. roku życia, a 1 stycznia 2026 roku miasto Moutier (ok. 7,500 mieszkańców) przejdzie z kantonu Berno do kantonu Jura — decyzja ta wynika z referendum z 28 marca 2021, w którym większość opowiedziała się za zmianą kantonu.

Rok 2026 zapowiada się dla Szwajcarii jako czas intensywnych zmian administracyjnych i społecznych — od cyfryzacji usług po nowe rozwiązania w prawie karnym i zabezpieczeniach socjalnych. Dla obywateli oznacza to zarówno ułatwienia cyfrowe, jak i konieczność dostosowania się do nowych obowiązków i opłat.

Źródło: 20min.ch