Nowe zasady dotyczące policji w Zurychu i Zug

W kilku kantonach Szwajcarii wprowadzono zmiany w przepisach dotyczących policji. Zurych i Zug są ostatnimi przykładami. Celem zmian jest dać policji więcej narzędzi do ścigania przestępstw i zapobiegania im.

W Zurychu kantonsrat przyjął rewizję prawa w końcu marca. Głosowanie zakończyło się wynikiem 117 do 57. Nowe przepisy przewidują m.in. możliwość prowadzenia dochodzeń w zamkniętych forach internetowych po uzyskaniu zgody sędziego. Ponadto projekt tworzy jasne podstawy prawne do wymiany danych między oddziałami policji i innymi urzędami.

W praktyce to oznacza, że policja może prosić o dostęp do treści lub danych w grupach zamkniętych, gdy sąd wyrazi zgodę. Wymiana danych ma ułatwić śledztwa w sprawach przemocy, przestępstw seksualnych, ekstremizmu i terroryzmu. Sądowa kontrola ma być elementem ochrony praw obywateli.

Krytycy obawiają się jednak, że zapisy są zbyt ogólne. Wskazują, że prawo może dopuścić zbieranie szczególnych danych osobowych. Do takich danych należą informacje o przekonaniach religijnych, poglądach politycznych lub światopoglądzie. Problemem jest możliwość gromadzenia takich danych bez konkretnego podejrzenia popełnienia przestępstwa.

W debacie publicznej cytowano stanowiska różnych stron. Mario Fehr, dyrektor ds. bezpieczeństwa kantonu, określił projekt jako umiarkowany. Kantonalny inspektor ochrony danych nie zgłaszał istotnych zastrzeżeń do treści projektu. Z kolei organizacje społeczne, jak Digital Society, oceniają zmiany krytycznie. Według nich masowe gromadzenie danych narusza prywatność mieszkańców.

Warto przypomnieć precedens z kantonu Lucerna z 2024 roku. Tamtejsze prawo zostało częściowo uchylone przez Sąd Federalny. Sąd zakazał systematycznej automatycznej rejestracji numerów rejestracyjnych samochodów i obrazów pasażerów. Wykluczono też automatyczne analizy predykcyjne oparte na sztucznej inteligencji, chyba że dane byłyby wprowadzane ręcznie.

Prawne konsekwencje są jasne. Jeśli przepisy w Zurychu okażą się zbyt szerokie, możliwe jest wniesienie skargi do Sądu Federalnego. Adwokat, który reprezentował skargę z Lucerny, zauważył podobieństwa między sprawami. Może to oznaczać kolejne postępowanie sądowe przed władzami federalnymi.

Jakie scenariusze są możliwe dalej? Jeden scenariusz to wdrożenie nowych uprawnień z dodatkowymi zabezpieczeniami. Zabezpieczenia mogą obejmować ścisłą kontrolę sądową, ograniczenia w przekazywaniu danych i jasne zasady przechowywania informacji. Inny scenariusz to odrzucenie lub zmiana części przepisów po ewentualnym wyroku Sądu Federalnego.

Dla obywatela to zmiany w sposobie działania policji i w zakresie ochrony danych. Nowe mechanizmy mogą przyspieszyć śledztwa. Jednocześnie mogą stwarzać ryzyko nadmiernego gromadzenia danych. Dlatego ważne są precyzyjne przepisy, przejrzystość i kontrola sądowa.

— Paweł

Źródło: 20min.ch