Kontrola rabatów na leki w Szwajcarii – ważna zmiana

Co wykryła kontrola

Eidgenössische Finanzkontrolle (EFK) sprawdziła, jak działa przekazywanie rabatów na leki. W 2024 roku dostawcy usług medycznych uzyskali rabaty szacowane na 743 mln franków. Z tego tylko około 90 mln franków trafiło do ubezpieczycieli i pacjentów. To znaczy, że większość rabatów nie została przekazana dalej, jak wymaga prawo.

Jak działa prawo

Od 2020 roku lekarze i apteki są prawnie zobowiązani przekazywać co najmniej 51% otrzymanych rabatów. Cel tej zasady jest prosty. Ma obniżyć koszty dla ubezpieczonych i zmniejszyć składki. Jeśli więc apteka dostanie rabat 100 franków, powinna oddać co najmniej 51 franków ubezpieczycielowi lub bezpośrednio pacjentowi.

Rola Bundesamtu für Gesundheit (BAG)

BAG ma narzędzia kontrolne. Może wejść do apteki, poprosić o księgi i przeprowadzić postępowanie administracyjne. Parlament dał urzędowi uprawnienia do kontroli i kar. Jednak EFK stwierdza, że BAG ich prawie nie stosował. W czasie pandemii część osób zatrudnionych do kontroli została przeniesiona do innych zadań.

Na papierze BAG miał 11 etatów do kontroli. W praktyce liczba ta zmniejszyła się do 7,5 etatu. Po pandemii kontrola nie ruszyła z miejsca. EFK ocenia to jako przyczynę finansowych strat dla obywateli.

Skala strat

EFK zsumowała braki za lata 2020–2026. Wynik to ponad 2 miliardy franków, które mogły trafić do ubezpieczonych i obniżyć koszty opieki. To wpływa na składki i budżety domowe. Dla wielu rodzin to realna strata pieniędzy.

Możliwe kroki i konsekwencje

EFK domaga się lepszej kontroli. BAG proponuje stawianie losowych kontroli rachunków, szczególnie tam, gdzie nie ma widocznych rabatów. Nie trzeba zmieniać prawa, bo prawa i uprawnień już jest wystarczająco dużo. Trzeba je tylko stosować.

Gdy BAG zacznie kontrolować systematycznie, może odkryć więcej przypadków i wymusić zwroty. To może obniżyć koszty dla ubezpieczonych. Z drugiej strony apteki i lekarze mogą mieć więcej formalności i kontroli ksiąg.

Prosty przykład

Wyobraźmy sobie aptekę, która dostaje rabat 1 000 franków. Prawo wymaga przekazania co najmniej 510 franków dalej. Jeśli apteka tego nie robi, to 490 franków zostaje poza systemem. Gdy takie sytuacje powtarzają się w wielu miejscach, suma robi się duża.

Co dalej?

EFK prosi o szybsze i systematyczne kontrole. BAG mówi, że ma narzędzia i że je zastosuje. Dla pacjentów ważne jest, aby rabaty rzeczywiście obniżały koszty leczenia i składki. Dla administracji ważne jest, by stosować przepisy i dbać o przejrzystość.

Podsumowanie

Kontrola rabatów na leki to kwestia pieniędzy i zaufania. EFK wykryła duże braki w przekazywaniu rabatów. BAG ma uprawnienia, ale musi je stosować. Jeśli kontrole się wzmocnią, pacjenci i ubezpieczeni mogą zyskać finansowo.

— Natalia

Źródło: 20min.ch