Zmiany w konstytucji dotyczące gotówki i rola Narodowego Banku Szwajcarii

W marcu obywatele Szwajcarii będą głosować nad inicjatywą, która ma zapisać w konstytucji prawo do używania monet i banknotów. Inicjatywa pod nazwą “Bargeld ist Freiheit” wnosi, aby noty i monety były wyraźnie wymienione w ustawie zasadniczej, a także aby państwo gwarantowało ich dostępność w wystarczającej ilości. Jej autorzy argumentują, że gotówka to element odporności systemu płatniczego — przydaje się przy awariach, a także jest narzędziem finansowej niezależności dla osób starszych.

Rząd i parlament zaproponowały jednak swój własny, łagodniejszy przeciwprojekt. Ma on zapewnić w konstytucji, że frank jest walutą Szwajcarii i że Narodowy Bank odpowiada za dostęp do gotówki. To rozwiązanie opiera się na istniejących przepisach i ma być mniej podatne na prawne wątpliwości. W praktyce obie propozycje prawdopodobnie nie zmienią codziennego życia większości ludzi: minister finansów zapewnia, że nie powstaną nowe obowiązki ani dodatkowe koszty dla budżetu.

Dlaczego więc trwa debata? Zwolennicy uważają, że obecne przepisy nie dają wystarczających gwarancji i że termin “bargeld” trzeba dokładnie określić, by zapobiec zastąpieniu gotówki systemami cyfrowymi bez zgody obywateli. Przeciwnicy wskazują na nieprecyzyjne sformułowania inicjatywy oraz na fakt, że kwestie te są już uregulowane w prawie bankowym i o walucie. Po raz pierwszy od 15 lat w grę wchodzi też tzw. Stichfrage — jeśli obie propozycje zostaną przyjęte, wyborcy będą mogli wskazać, którą wolą.

Dla zwykłego użytkownika systemu płatniczego najważniejsze jest to, że głosowanie dotyczy bardziej symboliki niż codziennych praktyk. To pytanie o to, jak państwo chce zabezpieczyć dostęp do fizycznych pieniędzy i jaką wagę przywiązuje do gotówki jako elementu suwerenności finansowej. Osobiście uważam, że warto jasno zapisywać zasady, ale równie ważne jest, by prawo było precyzyjne — inaczej zamiast ochrony otrzymamy tylko niejasne deklaracje.

— Paweł

Źródło: 20min.ch