Heureka Jeana Tinguely'ego

Heureka to monumentalna rzeźba kinetyczna Jeana Tinguely'ego, która od 1967 roku stoi w parku na Zürichhorn nad brzegiem Jeziora Zuryskiego. Ta plątanina żelaznych prętów, stalowych kół, rur i silników była pierwszym publicznym dziełem artysty.

Powstała na Szwajcarską Wystawę Narodową w Lozannie, a po jej zakończeniu trafiła do Zurychu, gdzie stała się jednym z rozpoznawalnych symboli miejskiej sztuki w plenerze.

W skrócie

„Bezczynne maszyny" Tinguely'ego czyta się na całym świecie jako alegorię społeczeństwa konsumpcyjnego i przemysłowego. Dla samego artysty maszyna oznaczała jednak humor i poezję, a mnogość kół symbolizowała mądrość i szaleństwo w jednym.

• Wielkoformatowa rzeźba kinetyczna z ruchomymi elementami.
• Stoi w parku na Zürichhorn od 1967 roku.
• Pierwsze publiczne dzieło Jeana Tinguely'ego (zm. 1991).
• Twórca należał do francuskiego ruchu Nouveau Réalisme.

Co zobaczyć i zrobić

Rzeźba w ruchu

Napędzana silnikami konstrukcja obraca się i grzechocze — najlepiej obejrzeć ją, gdy mechanizm pracuje, bo dopiero wtedy widać, o co chodziło artyście.

Spacer po Zürichhorn

Park nad jeziorem to popularne miejsce spacerów zurychczyków. Rzeźbę można połączyć z przechadzką promenadą i widokiem na wodę oraz Alpy.

Kontekst artysty

Członkowie Nouveau Réalisme chcieli strącić sztukę z piedestału i wpleść w nią codzienność, sięgając po nowe techniki i materiały — Heureka jest tego czytelnym przykładem.

Dojazd

Do parku Zürichhorn najłatwiej dotrzeć tramwajem lub autobusem z centrum Zurychu; latem kursują też statki po Jeziorze Zuryskim z przystankiem w pobliżu.

Najlepszy czas na wizytę

Rzeźbę można oglądać przez cały rok, ale najprzyjemniej wiosną i latem, gdy park tętni życiem, a mechanizm bywa uruchamiany.

Informacje praktyczne

• Rzeźba stoi w plenerze — samo jej obejrzenie jest bezpłatne.
• Ruch mechanizmu bywa włączany okresowo; sprawdź na miejscu.
• Zobacz też Region Zurychu.
• Dojazd komunikacją miejską i statkiem obejmuje Swiss Travel Pass.