Obowiązkowa nauka zawodu w Szwajcarii – co się zmienia

O co chodzi?

Poseł Andreas Glarner proponuje, by od przyszłości każdy uczeń najpierw zakończył naukę zawodu. Dopiero potem miałby prawo studiować na uniwersytecie. Celem pomysłu ma być lepsze przygotowanie młodych do pracy i krótsze przejście na rynek pracy.

Jak miałoby to działać?

Po zdobyciu dyplomu zawodowego uczniowie mogliby iść na uniwersytet przez tzw. “passerelle”. To po prostu dodatkowy egzamin lub uzupełnienie, które pozwala na wejście na studia. Do uczelni praktycznych (Fachhochschulen) dostęp pozostałby taki, jak dziś, czyli przez maturę zawodową zdobywaną przy pracy.

Co się zmieni dla szkół?

Glarner mówi też o przekierowaniu pieniędzy z części szkolnej na zawodową. To znaczy: mniej pieniędzy na szkoły przygotowujące bezpośrednio do matury, a więcej na praktyczne szkolenia w zakładach pracy. Nie wyjaśniono jeszcze, co miałoby się stać z obecnym gimnazjum.

Reakcje uczelni i pracodawców

Swissuniversities, czyli związek uczelni, ostrzega, że narzucenie jednego obowiązkowego toru kształcenia zniszczy różnorodność. Ta różnorodność pozwala młodym wybrać drogę, która pasuje do ich zdolności i zainteresowań. Pracodawcy mówią, że przymus może ograniczyć elastyczność systemu i spowodować opóźnienia w wejściu na rynek pracy.

Konsekwencje praktyczne

Gdyby każdy miał najpierw iść na praktykę, popyt na miejsca w firmach szybko by wzrósł. Już teraz nie wszystkie osoby, które chcą uczyć się zawodu, znajdują odpowiednie miejsce. To oznacza większą konkurencję i większy nacisk na pracodawców.

Aspekty prawne i organizacyjne

System edukacji w Szwajcarii jest w dużej mierze prowadzony przez kantony. Aby wprowadzić takie zmiany, trzeba by zmienić przepisy na poziomie kantonalnym i federalnym. To wymaga czasu, debat i środków. Glarner twierdzi, że można to zrobić “kosztowo neutralnie”. To oznacza przekierowanie już istniejących funduszy zamiast zwiększania wydatków.

Możliwe scenariusze

1) Projekt zostanie odrzucony. System zostanie bez zmian i młodzi dalej będą mogli wybierać różne drogi kształcenia. 2) Projekt zostanie przyjęty częściowo. Mogą powstać nowe wymagania dla osób chcących iść na uniwersytet. 3) Projekt zostanie wprowadzony w całości. Wtedy trzeba będzie szybko zwiększyć liczbę miejsc praktycznych i zmienić finansowanie szkół.

Na co zwracać uwagę dalej?

Obserwuj dyskusje w parlamencie i komentarze kantonów. Ważne będą też analizy kosztów oraz raporty o dostępności miejsc praktycznych. To one pokażą, czy zmiana jest wykonalna w praktyce.

Podsumowanie

Pomysł ma dać więcej praktycznych umiejętności przed studiami. Jednocześnie budzi obawy o ograniczenie wyboru i o to, czy wszystkie młode osoby znajdą miejsce na praktyce. Decyzja wymaga dalszych dyskusji i szczegółowych wyliczeń.

— Natalia

Źródło: 20min.ch