29 listopada Szwajcarzy zagłosują o wspólnym rozliczaniu małżeństw

29 listopada Szwajcarzy zagłosują nad inicjatywą, która chce wspólnego opodatkowania małżeństw. Propozycja stoi w sprzeczności z przyjętą w marcu 2026 roku ustawą o opodatkowaniu indywidualnym.

Rada Federalna i parlament odrzucają inicjatywę nazywaną inicjatywą na rzecz sprawiedliwości. Rząd uważa, że wspólne rozliczanie małżeństw mogłoby uprzywilejować je względem osób samotnych. Ostateczny skutek dla innych podatników zależałby jednak od szczegółów, które później musiałby ustalić parlament.

Rząd wskazuje na niezależność finansową

Minister finansów tłumaczyła, że system podatkowy powinien opierać się na możliwościach finansowych podatników, a nie na ich stanie cywilnym. Jej zdaniem państwo nie powinno oceniać form życia przez prawo podatkowe, a stan cywilny nie powinien być zapisany w konstytucji.

Według rządu przyjęcie opodatkowania indywidualnego już zniosło tak zwaną karę małżeńską oraz korzyść podatkową dla małżeństw. Wspólne rozliczenie mogłoby z kolei zmniejszać zachętę dla drugiej osoby w małżeństwie do podjęcia pracy albo zwiększenia wymiaru zatrudnienia.

To może osłabiać finansową niezależność obojga małżonków. Rząd łączy ten mechanizm także z niższymi oszczędnościami emerytalnymi oraz słabszym zabezpieczeniem na wypadek rozwodu. Według minister finansów utrudniałoby to równe traktowanie kobiet i mężczyzn.

Dwa różne systemy podatkowe

Największy problem prawny wynika z kolizji z ustawą o opodatkowaniu indywidualnym. Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem małżonkowie mają być rozliczani osobno, bez względu na stan cywilny, a zmiany mają wejść w życie w 2032 roku.

Po przyjęciu inicjatywy na poziomie federalnym małżeństwa nadal rozliczałyby się wspólnie. Kantony i gminy stosowałyby natomiast opodatkowanie indywidualne. Taki podział oznaczałby dwa różne sposoby rozliczania tej samej pary, zależnie od szczebla państwa.

Aby uniknąć tej sytuacji, parlament musiałby przed 2032 rokiem zmienić ustawę o opodatkowaniu indywidualnym albo ją uchylić. Rada Federalna uważa, że system powinien być jasny i jednolity.

Rząd wskazuje na możliwe koszty

Skutki dla federalnych wpływów podatkowych zależałyby od sposobu wdrożenia inicjatywy. Rząd szacuje, że roczny ubytek w bezpośrednim podatku federalnym wyniósłby od 680 milionów do 3 miliardów franków.

Tak duży przedział wynika z tego, że inicjatywa nie opisuje dokładnie nowego systemu. Wiele szczegółów musiałby dopiero ustalić parlament.

Autorzy inicjatywy, wspierani przez partie centrowe i prawicowe oraz organizacje rodzinne i rolnicze, przedstawiają inne podejście. Ich zdaniem osoby, które zawierają małżeństwo i biorą odpowiedzialność za rodzinę, nie powinny być podatkowo poszkodowane.

W debacie zwolennicy podkreślają potrzebę uwzględnienia różnych modeli życia. Chodzi zarówno o małżeństwa, w których obie osoby zarabiają podobne kwoty, jak i o gospodarstwa z jednym dochodem albo dużą różnicą w zarobkach partnerów.

W praktyce para mogłaby więc zostać objęta wspólnym rozliczeniem na poziomie federalnym, a osobnym rozliczeniem w kantonie i gminie. O tym, który model ostatecznie obowiązywałby w poszczególnych miejscach, decydowałyby późniejsze przepisy.

Boję się, że wyborcy będą rozstrzygać spór o sprawiedliwość podatkową, zanim zobaczą dokładny kształt proponowanych zasad. Trudno spokojnie ocenić skutki rozwiązania, którego najważniejsze elementy mają dopiero powstać. W tej debacie najbardziej brakuje mi prostego pokazania, jak wyglądałoby rozliczenie konkretnej rodziny.

- Natalia

Źródło: 20min.ch