W 2024 roku Socjaldemokratyczna Partia Szwajcarii (SP) wykazała największe przychody spośród partii reprezentowanych na szczeblu federalnym — 8,2 miliona franków szwajcarskich (CHF). Tak wynika z dorocznego raportu Eidgenössische Finanzkontrolle (EFD), który od 2023 r. publikuje szczegółowe dane o finansowaniu partii.
W sumie dziesięć badanych ugrupowań zadeklarowało przychody w wysokości 22,4 mln CHF, czyli niemal 4 mln CHF mniej niż w roku wyborczym 2023. Za SP plasują się liberałowie z FDP (3,4 mln CHF), SVP (2,8 mln CHF) oraz Die Mitte (2,6 mln CHF). Zieloni i Grünliberale także przekroczyli granicę miliona franków.
Ustawa o ujawnianiu finansów partii obowiązuje jednak tylko partie ogólnokrajowe zasiadające w Zgromadzeniu Federalnym — nie dotyczy to organizacji kantonalnych i lokalnych. EFD podkreśla z tego powodu, że obraz finansów politycznych bywa fragmentaryczny i „zależny od sposobu organizacji pracy partii”. W praktyce oznacza to, że składki przekazywane na poziomie kantonalnym nie trafiają do federalnego rejestru, co może zaniżać widoczne przychody niektórych ugrupowań, zwłaszcza SVP.
Raport wymienia także największych darczyńców: bank UBS okazał się najhojniejszym sponsorem dla partii prawicowych — SVP otrzymała 412 tys. CHF, FDP 293 tys. CHF, Die Mitte 286 tys. CHF, a Grünliberale 88 tys. CHF. EFD zwraca uwagę, że bądź co bądź, wpływy finansowe dla partii konserwatywnych często pochodzą także od organizacji gospodarczych, takich jak Economiesuisse, związki pracodawców oraz duże firmy szwajcarskie (np. Nestlé, Roche, Novartis, Swiss).
W przypadku SP i Zielonych listy darczyńców korporacyjnych powyżej progu 15 000 CHF są znacznie krótsze. Wyjątkami są towarzystwa ubezpieczeniowe Mobiliar i Raiffeisen, których łączne wpłaty dla SP wyniosły 88 tys. CHF.
Raport ujawnia również wpłaty od prominentnych działaczy. W SP najwyższymi składkami obciążeni zostali politycy tacy jak Elisabeth Baume‑Schneider (39 000 CHF) i Beat Jans (38 650 CHF) — kwoty stanowią około 10% ich dochodów. EFD zanotowała też wpłaty od sędziów federalnych (ok. 14 000 CHF rocznie) oraz posłów, którzy średnio przekazują do partii około 3 500 CHF; parlamentarzyści Zielonych potrafią sięgać nawet do 8 000 CHF rocznie.
W reakcji na dane SP‑owski współprzewodniczący Cédric Wermuth wskazał, że w przypadku partii prawicowych znaczące przepływy finansowe bywają ukryte za pośrednictwem fundacji, specjalnych instrumentów finansowych i niejasnych płatności za mandaty. SP domaga się pełnej jawności wszystkich przepływów, włączając wpłaty fundacyjne i rozliczenia mandatów.
Wreszcie, od 2023 r. obowiązuje próg ujawnień dla darowizn powyżej 15 000 CHF. Raport pokazuje, że to właśnie duże instytucje finansowe i korporacje dominują wśród płatników na rzecz partii prawicowych, podczas gdy partie lewicowe otrzymują relatywnie mniej wpłat od firm. Eksperci EFD podsumowali: partie finansują się w różny sposób, a obecne przepisy nie gwarantują pełnej przejrzystości całego systemu.
Źródło: 20min.ch
Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco z informacjami, wiadomościami, polskimi usługami, ofertami pracy i wydarzeniami w Szwajcarii!
